Soạn bài Muối của rừng - Kết nối tri thức
Soạn bài Muối của rừng - Kết nối tri thức
Với soạn bài Muối của rừng trang 105 → trang 113 Ngữ văn 12 Kết nối tri thức sẽ giúp học sinh lớp 12 trả lời câu hỏi từ đó dễ dàng soạn văn 12.
Soạn bài Muối của rừng - Kết nối tri thức
* Trước khi đọc:
Câu hỏi 1 (Trang 106 sgk Ngữ văn 12 Tập 1): Nêu một số tác phẩm văn học hiện đại có yếu tố kì ảo mà bạn biết. Chia sẻ cảm nghĩ của bạn về yếu tố kì ảo ở một tác phẩm trong số đó.
Trả lời:
- Truyện Kiều của Nguyễn Du có các yếu tố kì ảo liên quan đến tâm linh như: tiên, phật, linh hồn, giấc mộng,… tạo nên sự hấp dẫn cho người đọc và cũng là thể hiện tư tưởng, quan niệm của tác giả về con người.
- Harry Potter của J.K. Rowling là một series truyện về những phù thủy của nước anh.
- Một số tác phẩm văn học hiện đại có yếu tố kì ảo mà tôi biết là: Harry Potter, Cô bé bán diêm, Dế Mèn phiêu lưu kí, Alice ở xứ sở thần tiên,...
- Trong đó, tôi ấn tượng nhất với Cô bé bán diêm. Tác phẩm có nhiều yếu tố kì ảo như những lần cô bé quẹt diêm và nhìn thấy lò sưởi, bàn ăn, cây thông Noel hay người bà đã mất hiện lên. Những hình ảnh ấy không có thật nhưng phản ánh khát vọng được yêu thương, được hạnh phúc của cô bé bất hạnh. Yếu tố kì ảo khiến câu chuyện vừa lung linh vừa cảm động, làm nổi bật sự đối lập giữa mộng tưởng đẹp đẽ và hiện thực đau khổ. Qua đó, tác giả thể hiện niềm thương cảm sâu sắc đối với những con người nghèo khổ trong xã hội.
Câu hỏi 2 (Trang 106 sgk Ngữ văn 12 Tập 1): Theo bạn, con người cần phải ứng xử với thiên nhiên như thế nào?
Trả lời:
Theo em, con người cần phải hiểu rằng thiên nhiên chính là nguồn sống của con người, vì nơi đây là nơi cung cấp đồ ăn sức uống và rất nhiều khoáng sản. Do đó, con người cần phải bảo vệ thiên nhiên: trồng thêm nhiều cây xanh, sử dụng tài nguyên tiết kiệm, giảm thiểu rác thải,…
- Theo tôi, con người cần ứng xử với thiên nhiên bằng thái độ tôn trọng, hài hòa và có trách nhiệm. Thiên nhiên không chỉ cung cấp nguồn sống mà còn giữ vai trò quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của con người. Vì vậy, con người không nên khai thác thiên nhiên một cách vô độ mà cần biết bảo vệ môi trường, sử dụng hợp lí tài nguyên và giữ gìn hệ sinh thái.
- Bên cạnh đó, mỗi người cần có ý thức từ những việc nhỏ như tiết kiệm điện nước, hạn chế rác thải nhựa, trồng cây xanh, bảo vệ động vật,… Khi con người biết sống hài hòa với thiên nhiên, cuộc sống sẽ bền vững hơn và những hậu quả như ô nhiễm, biến đổi khí hậu hay thiên tai cũng sẽ được hạn chế.
* Đọc văn bản
Gợi ý trả lời câu hỏi trong bài đọc
1. Chi tiết nói về sự chuyển đổi tâm trạng đột ngột của nhân vật có thể báo hiệu điều gì?
Trả lời:
Sự biến đổi đột ngột của tâm trạng báo hiệu sự thay đổi nội tâm của nhân vật, nhân vật bắt đầu nhận thức được sai lầm của bản thân, nhận thức được sự thay đổi trong cá nhân, từ đó sẽ có bước ngoặt trong nhận thức để nhìn nhận sự việc theo một cách mới.
- Sự thay đổi trạng thái từ bình thản sang bồn chồn, xót xa của ông Diểu cho thấy trong ông bắt đầu xuất hiện sự mâu thuẫn nội tâm.
- Điều đó báo hiệu nhân vật sẽ không còn giữ được tâm thế lạnh lùng của một người thợ săn mà dần bị tác động bởi thế giới tự nhiên và tình cảm của loài vật.
2. Theo dõi: sự tương phản giữa suy nghĩ của nhân vật và đời sống của đàn khỉ trong rừng?
Trả lời:
Sự đối lập này nhấn mạnh tác động tiêu cực mà con người gây ra đối với tự nhiên. Tác phẩm gợi lên ý thức về sự cần thiết của việc bảo vệ môi trường và sự sống của các loài động vật, kêu gọi mọi người cùng nhau hành động để bảo vệ và giữ gìn thiên nhiên.
- Ông Diểu nhìn đàn khỉ bằng con mắt của người săn bắn, coi chúng là con mồi và tính toán cách hạ sát.
- Trong khi đó, đời sống của đàn khỉ hiện lên rất gần gũi với con người: có tình cảm gia đình, sự gắn bó và ý thức bảo vệ nhau.
- Sự tương phản ấy làm nổi bật vẻ đẹp của thiên nhiên hoang dã và cho thấy sự vô cảm, ích kỉ của con người khi đối xử với muôn loài.
3. Chú ý: sự mâu thuẫn trong các hành động của các nhân vật.
Trả lời:
Sự mâu thuẫn trong hành động của nhân vật ông Diểu đặt ra một bức tranh phức tạp về tâm lý con người. Tác phẩm mở ra cơ hội để độc giả hiểu rõ hơn về cách mà hành động của con người ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường tự nhiên. Đồng thời, nó cũng thúc đẩy ý thức về việc cần phải chung tay bảo vệ thiên nhiên và môi trường sống của các loài động vật.
Ông Diểu vừa căm ghét, muốn giết con khỉ cái, vừa xúc động trước hành động hi sinh và tình cảm của nó dành cho con khỉ đực. Nhân vật liên tục dao động giữa bản năng săn bắn và sự thức tỉnh lương tri. Sự mâu thuẫn đó cho thấy ông Diểu đang dần thay đổi nhận thức về thiên nhiên và muôn loài.
4. Chú ý: sự thay đổi điểm nhìn và cách đánh giá về ông Diểu.
Trả lời:
Sự thay đổi trong cách nhìn nhận và đánh giá về ông Diểu phản ánh sự trưởng thành trong tư duy của độc giả. Họ đã học cách nhìn nhận con người từ nhiều góc độ khác nhau, với sự khách quan và toàn diện. Đồng thời, họ cũng đã phát triển khả năng thông cảm và sẵn lòng chia sẻ với những khó khăn và mâu thuẫn trong cuộc sống của người khác.
- Ban đầu, ông Diểu được nhìn như một người thợ săn giàu kinh nghiệm, tự tin và lạnh lùng.
- Về sau, nhân vật hiện lên với tâm trạng day dứt, hoang mang, thậm chí tự thấy mình tàn nhẫn và đáng trách.
- Sự thay đổi điểm nhìn giúp nhân vật trở nên chân thực, có chiều sâu tâm lí và thể hiện quá trình thức tỉnh lương tâm.
5. Chú ý: Theo dõi sự tự đánh giá của ông Diểu về chính mình.
Trả lời:
Hành trình tự tìm hiểu của ông Diểu mang lại một bài học sâu sắc về ý nghĩa của cuộc sống và tình thương. Tác phẩm nhấn mạnh vào sự cần thiết của việc cùng nhau bảo vệ môi trường và tự nhiên, đặc biệt là môi trường sống của các loài động vật.
- Qua cuộc săn, ông Diểu dần nhận ra sự tàn nhẫn và ích kỉ trong hành động của bản thân. Ông cảm thấy xấu hổ, day dứt khi chứng kiến tình cảm và sự hi sinh của đàn khỉ.
- Nhân vật đã có hành trình tự nhận thức để hiểu hơn về giá trị của sự sống và mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên.
6. Hình dung cảnh tượng được miêu tả ở đoạn này.
Trả lời:
Miêu tả cảnh ông Diểu bất ngờ và kinh hoàng khi nghe tiếng rú thê thảm của con khỉ nhỏ. Cảnh vật dưới vực, ngút ngàn và heo hút, khiến ông cảm thấy sợ hãi tột cùng. Điều này khiến ông rùng mình và bỏ chạy, có lẽ là lần đầu tiên ông trải qua cảm giác sợ hãi như vậy kể từ khi còn nhỏ.
- Cảnh tượng Hố Chết hiện lên đầy dữ dội, âm u và đáng sợ với sương mù dày đặc, tiếng hú vang lên từ vực sâu.
- Không gian ấy tạo cảm giác huyền bí, căng thẳng và báo hiệu hiểm nguy đang cận kề.
- Thiên nhiên hiện lên vừa hùng vĩ vừa đáng sợ, thể hiện sức mạnh bí ẩn vượt khỏi sự kiểm soát của con người.
7. Vì sao khi đối với một Hõm Chết, nhân vật lại nghĩ đến “ma”? Theo dõi tâm trạng của ông Diểu trước những “sự lạ” của tiếp theo.
Trả lời:
- Ý nghĩa của việc nhân vật nghĩ đến “ma”: Hõm Chết và "ma" có thể được hiểu là biểu tượng của những nỗi sợ hãi và lo lắng ẩn sâu trong tâm hồn con người. Hành trình tự tìm hiểu bản thân: Việc đương đầu với "ma" trở thành một hành trình khám phá bản thân, vượt qua những giới hạn tâm trí và tinh thần của bản thân.
- Tâm trạng của ông Diểu trước những “sự lạ” chính là lo lắng, hoang mang sau đó là tò mò, muốn khám phá và cuối cùng là bình tĩnh, chấp nhận.
- Trước khung cảnh âm u và tiếng hú ghê rợn ở Hố Chết, ông Diểu liên tưởng đến “ma” vì quá sợ hãi và hoang mang.
- Điều đó cho thấy con người trở nên nhỏ bé, bất lực trước thiên nhiên bí hiểm.
- Sau đó, ông Diểu tiếp tục sống trong tâm trạng lo lắng, hồi hộp và dần cảm thấy bất an trước những điều kì lạ xảy ra liên tiếp.
8. Điều gì khiến ông Diểu chưa chịu bỏ cuộc
Trả lời:
Ông Diểu không từ bỏ việc truy lùng con khỉ trắng vì nhiều lý do, từ lòng tham, sự hận thù đến lòng kiên trì và ý chí quyết tâm. Hành trình này cũng là một biểu tượng cho việc theo đuổi ước mơ và vượt qua chính mình.
Ông Diểu chưa bỏ cuộc vì bản tính của một người thợ săn lâu năm và lòng tham muốn chiếm được con khỉ quý hiếm.
9. Ông Diểu đã chứng kiến những “sự lạ” nào? Dự đoán những hành động tiếp theo của nhân vật.
Trả lời:
- Những “sự lạ” mà ông Diểu đã chứng kiến: hòn đá biết nói, con khỉ trắng kì bí, hiện tượng kỳ ảo.
- Dự đoán: Có thể là ông Diểu sẽ tiếp tục truy lùng con khỉ trắng. Có thể sẽ khám phá bí mật của Hõm Chết. Cũng có thể là ông sẽ bỏ cuộc về nhà với sự hối hận sau sắc.
- Ông Diểu chứng kiến nhiều điều lạ như tiếng hú bí hiểm ở Hõm Chết, sự gắn bó đầy tình cảm của đàn khỉ, ánh mắt van xin của con khỉ bị thương,...
- Những chi tiết ấy khiến ông dần thay đổi thái độ với con vật và cảm thấy day dứt. Có thể sau đó ông sẽ từ bỏ ý định săn bắn, lựa chọn cứu giúp hoặc thả con khỉ trở về rừng.
10. Ông Diểu đang đối diện với tình thế gì?
Trả lời:
Ông Diểu đang đối mặt với tình huống khó khăn: cứu con khỉ khỏi lũ mối, nhưng có thể làm cho con khỉ trở thành thức ăn cho mối, hoặc mang con khỉ về hoặc thả nó trở lại rừng. Trong tình thế này, ông phải đối mặt với sự rối bời và sợ hãi về sự chế giễu từ người khác nếu ông không mang được con vật nào trở về từ rừng.
Ông Diểu rơi vào tình thế khó khăn, nguy hiểm và đầy mâu thuẫn. Một mặt, ông kiệt sức giữa núi rừng hiểm trở; mặt khác, ông phải đối diện với sự day dứt lương tâm khi mang theo con khỉ bị thương. Nhân vật đứng trước lựa chọn giữa tiếp tục hành động ích kỉ hay thức tỉnh lòng nhân ái.
11. Theo bạn tình huống này có thường xảy ra không?
Trả lời
Tình huống này ít khi xảy ra
- Tình huống con khỉ cái bám theo để bảo vệ đồng loại cho thấy tình cảm gắn bó và bản năng yêu thương của muôn loài.
- Trong thực tế, động vật cũng có đời sống tình cảm nên những hành động như vậy hoàn toàn có thể xảy ra.
12. Chú ý: chi tiết hoa tử huyền.
Trả lời
Hoa tử huyền là một chi tiết quan trọng trong "Muối của rừng". Nó không chỉ là phần không thể thiếu của kết thúc mở của tác phẩm, mà còn chứa đựng ý nghĩa nhân văn sâu sắc.
- Hoa tử huyền là chi tiết mang ý nghĩa biểu tượng và màu sắc kì ảo. Loài hoa chỉ nở rất hiếm gợi vẻ đẹp bí ẩn, tinh khiết của thiên nhiên.
- Chi tiết này còn thể hiện sự hòa hợp giữa con người với thiên nhiên sau quá trình thức tỉnh của ông Diểu.
* Sau khi đọc:
Nội dung chính: Kể về bối cảnh đi săn trong rừng của nhân vật Diểu, sau đó ông bắn được chú khỉ đực và các sự kiện diễn ra sau đó khiến cho nhân vật có nhiều cảm xúc và bài học về những điều tuyệt vời của cuộc sống sau này.
Gợi ý trả lời câu hỏi sau khi đọc
Câu 1 (trang 113 sgk Ngữ văn 12 Tập 1): Giữa nhan đề “Muối của rừng” và nội dung câu chuyện có liên quan với nhau như thế nào?
Trả lời
Tiêu đề "Muối của rừng" không chỉ là một từ ngữ ngẫu nhiên, mà nó chứa đựng một ý nghĩa sâu xa và một liên kết sâu sắc với cốt truyện. Nó là một cảnh báo về sự phức tạp và những bí ẩn trong rừng sâu. Cái tên đó là một thước đo cho sự bí ẩn và sức mạnh của tự nhiên, đồng thời là một lời nhắc nhở về việc không ngừng khám phá và học hỏi trong cuộc sống.
- Nhan đề gợi ra câu chuyện về thiên nhiên (như Đất rừng phương Nam (Đoàn Giỏi), Mảnh trăng cuối rừng (Nguyễn Minh Châu), Chiếc lá cuối cùng (O. Henry – O. Henry),...
- Nhan đề gợi ra những chuyện lạ (vì bình thường thì muối gắn với biển): Trong câu chuyện có những chi tiết lạ lùng liên quan đến hành trình trải nghiệm của nhân vật chính.
- Nhan đề kết nối chặt chẽ với phần kết của câu chuyện: Ông Diểu phóng sinh cho con khỉ, ra về gặp hoa tử huyền – “người ta vẫn gọi hoa này là muối của rừng”.
- Đây là sự lặp lại có chủ ý của tác giả về kết cấu để nhấn mạnh thông điệp: Con người sẽ được bình yên, no ấm khi biết sống hòa hợp với tự nhiên (“Khi rừng kết muối, đấy là điềm báo đất nước thanh bình, mùa màng phong túc.”).
Câu 2 (trang 113 sgk Ngữ văn 12 Tập 1): Hành trình đi săn của ông Diểu cũng là hành trình trải nghiệm và nhận thức. Bạn hãy kể tóm tắt hành trình bằng sơ đồ.
Trả lời
- Niềm vui và háo hức: Nhân vật đi ra ngoài rừng với tinh thần phấn khích và mong đợi.
- Gặp đàn khỉ: Khám phá một đàn khỉ trong rừng, gây ra sự kích động và tò mò.
- Bắn chết khỉ đực: Tình huống bất ngờ khi nhân vật buộc phải thực hiện hành động này, mang lại cảm xúc hối tiếc hoặc hỗn loạn.
- Quan sát khỉ cái chăm sóc khỉ đực: Nhìn thấy sự quan tâm và tình cảm giữa các thành viên trong đàn khỉ, khiến nhân vật nghĩ về hành động của mình.
- Bị khỉ cái tấn công: Bất ngờ và hoảng sợ khi bị khỉ cái tấn công, tạo ra tình huống căng thẳng và nguy hiểm.
- Cố gắng chiến đấu và thoát chết: Nhân vật phải đối mặt với nguy cơ tử thần và phải vật lộn để tự bảo vệ bản thân.
- Suy nghĩ về hành động của mình: Sau sự cố, nhân vật cảm thấy hối tiếc và suy nghĩ về hành động đã làm.
- Kết thúc: Điều gì đó thay đổi trong tâm trạng của nhân vật, mang lại sự hoàn toàn khác biệt so với tình trạng ban đầu.
- Mất đi niềm vui và hân hoan: Nhận thức về sự thay đổi trong tâm trạng, niềm vui và hân hoan của nhân vật biến mất.
- Nhận thức mới: Nhân vật có cái nhìn mới về bản thân và về thế giới xung quanh, thức tỉnh với một sự hiểu biết mới.
- Suy nghĩ và cảm xúc: Tâm trạng và suy nghĩ của nhân vật được thể hiện qua những cảm xúc sâu sắc và suy tư.
- Biểu tượng: Có thể có một biểu tượng hoặc ý nghĩa sâu xa được phản ánh qua hành trình và trạng thái tâm trí của nhân vật.
Câu 3 (trang 113 sgk Ngữ văn 12 Tập 1): Ông Diểu đã có những suy nghĩ gì khi chứng kiến đời sống của đàn khỉ trong khu rừng mùa xuân? Bạn có đồng tình với những ý nghĩ đó không? Tại sao?
Trả lời
Những suy tư của ông Diểu khi chứng kiến cuộc sống của đàn khỉ trong khu rừng mùa xuân rất đáng quý trọng. Điều này gợi nhắc cho chúng ta về tầm quan trọng của việc học hỏi và nâng cao ý thức về bảo vệ môi trường và sự sống của các loài động vật.
- Khi chứng kiến đời sống của đàn khỉ trong khu rừng mùa xuân, ông Diểu vừa quan sát chúng như một người thợ săn, vừa dần cảm nhận được tình cảm và sự gắn bó của chúng. Ông nhận ra đàn khỉ cũng có đời sống gia đình, có sự yêu thương, che chở và hi sinh cho nhau như con người. Đặc biệt, hành động của con khỉ cái khiến ông xúc động, day dứt và bắt đầu nhìn lại chính mình.
- Tôi đồng tình với những suy nghĩ ấy của ông Diểu vì muôn loài trong tự nhiên đều có sự sống, tình cảm và đáng được tôn trọng. Qua đó, tác giả nhắc nhở con người cần sống nhân ái, biết yêu thương và hòa hợp với thiên nhiên thay vì tàn nhẫn, hủy hoại nó.
Câu 4 (trang 113 sgk Ngữ văn 12 Tập 1): Từ lúc đến Hõm Chết, những sự kiện kỳ lạ đã làm cho ông Diểu thay đổi cảm xúc và suy nghĩ như thế nào?
Trả lời
Từ việc coi thiên nhiên là nguồn tài nguyên để khai thác, chúng ta dần nhận thức được thiên nhiên là bạn đồng hành đồng thời. Từ thói quen săn bắn vì thú vui, chúng ta hướng tới ý thức bảo vệ và sự cân nhắc trong tương tác với tự nhiên. Từ trạng thái vô cảm, lòng tin và sự cảm thông dành cho muôn loài được nhen nhóm trong lòng chúng ta. Sự thay đổi trong cách ông Diểu suy nghĩ là một bài học quý giá về tầm quan trọng của việc bảo vệ và tôn trọng thiên nhiên.
- Từ lúc đến Hõm Chết, ông Diểu liên tiếp chứng kiến nhiều sự việc kì lạ như tiếng hú ghê rợn, sương mù dày đặc, sự xuất hiện bất ngờ của con khỉ trắng và đặc biệt là tình cảm, sự hi sinh của đàn khỉ dành cho nhau.
- Những sự việc ấy khiến ông từ chỗ tự tin, lạnh lùng của một người thợ săn trở nên hoang mang, sợ hãi và day dứt. Ông dần nhận ra sự tàn nhẫn trong hành động săn bắn của mình.
- Đặc biệt, khi chứng kiến ánh mắt van xin và tình cảm của con khỉ bị thương, ông Diểu đã thức tỉnh lương tri, cảm thấy thương xót và cuối cùng quyết định phóng sinh cho con khỉ. Qua đó, nhân vật nhận ra giá trị của sự sống và ý nghĩa của việc sống hòa hợp với thiên nhiên.
Câu 5 (trang 113 sgk Ngữ văn 12 Tập 1): Bạn suy nghĩ gì về chi tiết “Hoa tử huyền” xuất hiện ở cuối truyện?
Trả lời
Chi tiết về "hoa tử huyền" không chỉ là một yếu tố nghệ thuật quan trọng, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nên thành công của tác phẩm "Muối của rừng": sự hy vọng về việc tái sinh, biểu tượng cho vẻ đẹp thuần khiết và đồng thời nâng cao giá trị nghệ thuật của tác phẩm. Điều này xuất phát từ việc chi tiết này mang đầy ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, giúp tác giả truyền đạt chủ đề tư tưởng và gửi gắm thông điệp ý nghĩa đến người đọc một cách hiệu quả.
- Chi tiết hoa tử huyền:
+ Tên hoa do nhà văn hư cấu, gợi liên tưởng về sự huyền hoặc, lạ lùng (tử: màu đỏ tía; huyền: màu đen; kết quả của sự “phối màu” đặc biệt này tạo ấn tượng kì ảo).
+ Đặc tả hoa: gợi dẫn về loài hoa có thật (cây muối, sơn muối, đá sơn, diêm phụ mộc, ngũ bội tử,...).
+ Tình huống gặp hoa: bất ngờ, ngoài dự kiến (“lối đi khác”, “đầy bụi gai ngáng đường nhưng hoa tử huyền nhiều không kể xiết”).
+ Cảm xúc của ông Diểu: “dừng lại sững sờ”.
+ Lời bình luận “Khi rừng kết muối, đấy là điềm báo đất nước thanh bình, mùa màng phong túc.”
- Hoa tử huyền xuất hiện như là sự ghi nhận, ban thưởng cho ông Diểu, cho những người biết sống hòa hợp với tự nhiên.
Câu 6 (trang 113 sgk Ngữ văn 12 Tập 1): Phân tích sự tương phản về diện mạo và tình thế của ông Diểu ở đầu truyện và cuối truyện, từ đó, làm rõ thông điệp của tác phẩm.
Trả lời
Sự tương phản về diện mạo và tình thế của ông Diểu không chỉ là một kỹ thuật nghệ thuật mà tác giả sử dụng để làm sáng tỏ thông điệp của tác phẩm: Đầu truyện ông Diểu là một người thợ săn già nua, lam lũ nhưng cuối truyện ông Diểu lại “trần truồng”, “lấm lem”; với tình thế, thì ở đầu truyện ông Diểu là người tự tin, lão luyện còn cuối truyện ông lại yếu đuối, bị động. Thông qua điều này, tác giả muốn truyền đạt một bài học quý giá về tầm quan trọng của việc bảo vệ thiên nhiên và sống hòa hợp với tự nhiên đến người đọc.
- Sự tương phản về diện mạo và tình thế của ông Diểu ở đầu truyện và cuối truyện:
+ Ở đầu truyện: Ông Diểu đi săn – trang phục đầy đủ, mang theo súng săn, lương thực với tinh thần chủ động, tự tin và tâm thế kẻ cả, định kiến. Đây là hình ảnh con người cao ngạo, làm chủ tự nhiên, tự tiện khai thác, huỷ hoại tự nhiên để phục vụ cuộc sống của mình.
+ Ở cuối truyện: Sau khi bắn khỉ và cứu chữa rồi thả bỏng cho con mồi, trải qua nhiều cảm xúc và suy nghĩ, ông Diểu “trần truồng như thế, cô đơn như thế” khi ra khỏi rừng. Rừng đã tước đoạt của ông tất cả quần áo, thức ăn, vũ khí nhưng trả lại cho ông trạng thái tự nhiên, hoà hợp với đất trời trong mùa xuân dịu dàng. Con người đã trở nên khiêm nhường, nhỏ bé trước tự nhiên. Con người chỉ là một loài giữa muôn loài trong vũ trụ.
- Thông điệp của tác phẩm: Con người cần phải biết sống hoà hợp với tự nhiên.
Câu 7 (trang 113 sgk Ngữ văn 12 Tập 1): Những chi tiết kì ảo của Muối của rừng điểm gì khác với chi tiết kì ảo trong Đền thiêng cửa bể?
Trả lời
Cả "Muối của rừng" và "Đền thiêng cửa bể" đều sử dụng chi tiết kì ảo để thể hiện chủ đề và thông điệp của mình. Tuy nhiên, cách mà hai tác phẩm này sử dụng chi tiết này lại khác nhau, phản ánh phong cách sáng tạo riêng của từng tác giả.
- Ở Đền thiêng cửa bể có những chi tiết kì lạ (“mây đen từ phương đông lại, lấn vào ngôi sao thứ tư bắc cực”, “gió lốc cuốn cuộn đổ vào thuyền vua”,...) nhưng đáng kể hơn là các nhân vật kì ảo (đô đốc vùng biển Nam, cung nhân đời Duệ Tông – linh hồn nàng Bích Châu, Quảng Lợi vương – vua biển Nam Minh), thủ pháp kì ảo (người con gái đẹp từ dưới nước hiện lên, dâng ngọc minh châu rồi biến mất; Giao thần cụp đuôi trốn chạy; tướng thống cõi tiên, dương thế, âm phủ;...). Sự đối lập, tương phản giữa yếu tố ảo và thực đóng vai trò nổi bật, làm nên đặc trưng của truyện truyền kì.
- Ở Muối của rừng, nhà văn kiến tạo một số chi tiết có tính chất kì lạ, hiếm gặp (đối lập với bình phàm) để tạo tình huống đặc biệt nhằm bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ của nhân vật trong truyện ngắn hiện đại.
Kết nối đọc - viết
Đề bài (trang 113 sgk Ngữ văn 12 Tập 1): Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) trình bày suy nghĩ của bạn về vai trò của yếu tố kì ảo trong truyện ngắn Muối của rừng
Trả lời
Yếu tố kì ảo trong "Muối của rừng" là một phần không thể thiếu và đặc biệt quan trọng trong việc tạo nên sức hấp dẫn của tác phẩm. Được thể hiện qua các chi tiết như tiếng kêu ai oán của khỉ mẹ, sự xuất hiện bất ngờ của hoa tử huyền và giấc mơ đầy ẩn ý của ông Diểu, những yếu tố này không chỉ làm sâu sắc hơn thông điệp của tác phẩm mà còn làm tăng thêm sự hấp dẫn cho câu chuyện. Tiếng kêu của khỉ mẹ, như một lời cảnh tỉnh, gợi nhắc con người về hành động tàn phá thiên nhiên, đồng thời ám ảnh và thức tỉnh lương tâm của nhân vật chính. Hoa tử huyền nở rộ như một biểu tượng của sự thanh tẩy và sự sống mới, mang lại hy vọng và khích lệ cho ông Diểu nhìn nhận lại mình và thay đổi hành động. Cuối cùng, giấc mơ đầy ảo giác của ông Diểu là sự phản ánh của sự đấu tranh nội tâm, khi anh ta cảm nhận áp lực và hối tiếc từ quá khứ, cũng như khao khát sự chuộc lỗi. Tất cả những yếu tố này không chỉ làm sâu sắc hơn thông điệp về tầm quan trọng của việc bảo vệ thiên nhiên, mà còn tạo ra một lớp vỏ kì bí và hấp dẫn cho câu chuyện, thu hút và kích thích sự tò mò của độc giả. Nhờ vào sự kết hợp tinh tế của những yếu tố này, "Muối của rừng" trở thành một tác phẩm đầy ấn tượng và ý nghĩa.
Trong truyện ngắn Muối của rừng, yếu tố kì ảo giữ vai trò quan trọng trong việc thể hiện tư tưởng và tạo sức hấp dẫn cho tác phẩm. Những chi tiết như Hõm Chết đầy sương mù bí hiểm, tiếng hú ghê rợn của con khỉ nhỏ, hay đặc biệt là sự xuất hiện của hoa tử huyền cuối truyện đã tạo nên không gian vừa thực vừa huyền hoặc. Yếu tố kì ảo không làm câu chuyện xa rời hiện thực mà góp phần khắc sâu sự biến đổi trong tâm lí nhân vật ông Diểu. Trước thiên nhiên bí ẩn và đời sống tình cảm của đàn khỉ, ông dần từ một người thợ săn lạnh lùng trở nên day dứt, biết yêu thương và trân trọng sự sống. Chi tiết hoa tử huyền xuất hiện sau khi ông phóng sinh con khỉ giống như một phần thưởng của thiên nhiên dành cho con người khi biết sống hòa hợp với muôn loài. Qua đó, yếu tố kì ảo giúp nhà văn gửi gắm thông điệp sâu sắc: con người không nên xem mình là chủ nhân tuyệt đối của tự nhiên mà cần sống nhân ái, khiêm nhường và biết bảo vệ thế giới tự nhiên. Đồng thời, yếu tố ấy cũng làm cho truyện ngắn trở nên giàu sức gợi và ám ảnh hơn đối với người đọc.