Soạn bài Hang Én - Kết nối tri thức
Soạn bài Hang Én - Kết nối tri thức
Với soạn bài Hang Én trang 114, 115, 116, 117, 118 Ngữ văn 6 Kết nối tri thức sẽ giúp học sinh lớp 6 trả lời câu hỏi từ đó dễ dàng soạn văn 6.
Soạn bài Hang Én - Kết nối tri thức
* Trước khi đọc
Câu 1 (trang 114 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 1):
- Nhan đề “Hang Én” gợi liên tưởng về một hang động có rất nhiều chim én sinh sống ở trong đó.
Nhan đề gợi ra một hang động tự nhiên, là nơi cư ngụ tập trung của loài chim én.
Câu 2 (trang 114 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 1):
- Cảm giác: nhạc nhiên, thích thú, say mê,…
Nếu được đứng trong một hang động kỳ vĩ, em sẽ cảm thấy choáng ngợp, kinh ngạc và khao khát được khám phá những bí ẩn của tạo hóa.
* Đọc văn bản
Gợi ý trả lời câu hỏi trong bài đọc:
1. Theo dõi: Chú ý cách thức di chuyển vào hang Én.
- Cách thức di chuyển: đi bộ vì đường tới hang Én phải xuyên qua rừng nguyên sinh, vượt nhiều đoạn dốc cao, ngoằn ngoèo, lội suối và sông.
Đi bộ xuyên rừng nguyên sinh, leo dốc, lội suối (đường đi hiểm trở, nguyên sơ).
2. Theo dõi: Việc đi bộ sẽ cho tác giả cơ hội trải nghiệm những điều kì thú của thiên nhiên như thế nào?
- Từ dốc Ba Giàn:
+ Tận mắt nhìn những cây cổ thụ tán cao vút, thân đầy các loài tầm gửi, có cả phong lan rừng đang nở hoa.
+ Có sên, vắt, nhiều loài côn trùng và chim chóc không biết tên.
+ Cảm giác về một cuộc ngược dòng tìm về thủa sơ khai.
- Tới thung lũng Rào Thương:
+ Tiếng suối róc rách, thảm cỏ, cây cối rậm rạp, lúp xúp, vẳng ra tiếng chim kêu đủ giọng.
+ Lội qua suối nước trong vắt, mát lạnh, nhìn rõ cá bơi,…
+ Những đàn bướm đủ màu sắc,
- Hang Én:
+ Giống như cái tổ khổng lồ và an toàn với không gian trú ẩn, nước, không khí, ánh sáng, có hàng vạn con chim én, …
Ngắm cây cổ thụ, phong lan, côn trùng lạ; lội suối trong vắt nhìn rõ cá bơi; lạc vào thế giới của hàng vạn con chim én.
3. Theo dõi: Chú ý các số liệu về diện tích, độ cao, chiều dài, … của hang Én.
+ Nơi rộng nhất khoảng 110 m2 , có thể chứa được hàng trăm người.
+ Nơi cao nhất tương đương tòa nhà 40 tầng (120m).
+ Quãng sông ngầm chừng 4 km.
+ Trần hang cao hàng trăm mét.
Rộng nhất 110 m; cao nhất 120 m (tòa nhà 40 tầng); sông ngầm dài 4 km.
4. Theo dõi: Chú ý những từ ngữ diễn tả sự hòa mình của du khách với thiên nhiên.
+ ai nấy nhoài ra khỏi lều, chân trần chạy quanh sông, rồi ngồi ngay bên bờ cát vục nước rửa mặt, hít căng lồng ngực thứ không khí mát lành, tinh khiết,…
Đi chân trần, vục nước suối rửa mặt, hít căng lồng ngực không khí tinh khiết.
* Sau khi đọc
Nội dung chính:
Hang Én là một bài kí kể lại cuộc hành trình khám phá hang én của nhân vật tôi. Tác phẩm đã cung cấp cho người đọc những thông tin từ khung cảnh, thảm thực vật,... vừa hùng vĩ, vừa mơ mộng của địa điểm này.
Gợi ý trả lời câu hỏi sau khi đọc:
Câu 1 (trang 117 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 1):
- Theo trình tự không gian và thời gian:
+ Không gian: Xuyên qua rừng nguyên sinh, vượt nhiều dốc, suối – Khởi đầu từ con dốc Ba Giàn – thung lũng Rào Thương – Hang Én – lòng hang Én – trong hang Én – vòng ra sau hang Én.
+ Thời gian: Khi bóng tối trùm kín – nửa đêm – năm giờ sáng.
Trình tự kết hợp thời gian (từ lúc khởi hành đến đêm và sáng hôm sau) và không gian (từ dốc Ba Giàn - thung lũng Rào Thương - lòng hang Én).
Câu 2 (trang 117 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 1):
Những chi tiết miêu tả địa hình, cây cối, loài vật trên đường đến hang Én:
- Từ dốc Ba Giàn:
+ Tận mắt nhìn những cây cổ thụ tán cao vút, thân đầy các loài tầm gửi, có cả phong lan rừng đang nở hoa.
+ Có sên, vắt, nhiều loài côn trùng và chim chóc không biết tên.
+ Cảm giác về một cuộc ngược dòng tìm về thủa sơ khai.
- Tới thung lũng Rào Thương:
+ Tiếng suối róc rách, thảm cỏ, cây cối rậm rạp, lúp xúp, vẳng ra tiếng chim kêu đủ giọng.
+ Lội qua suối nước trong vắt, mát lạnh, nhìn rõ cá bơi,…
+ Những đàn bướm đủ màu sắc,
- Hang Én:
+ Giống như cái tổ khổng lồ và an toàn với không gian trú ẩn, nước, không khí, ánh sáng, có hàng vạn con chim én, …
→ Qua cách miêu tả của tác giả, cảnh vật rừng nguyên sinh không hiện lên như một tài liệu khoa học mà thấm đẫm niềm háo hức, say mê, sự ngạc nhiên, bất ngờ của người lần đầu đặt chân đến nơi đây. Thiên nhiên hoang sơ, xa lạ, hiểm trở, đầy thử thách mà cũng gần gũi, bao dung và đầy mê hoặc.
- Thiên nhiên hiện lên vừa hùng vĩ, hoang sơ với cây cổ thụ, dốc cao; vừa sống động, gần gũi với đàn bướm, tiếng chim và dòng suối mát.
=> Điều này cho thấy sự giao hòa tuyệt đối giữa con người và cảnh vật.
Câu 3 (trang 117 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 1):
- Én ở đây chưa từng biết sợ con người bởi con người và loài vật từ thủa khai thiên lập địa là bạn hữu, sống hòa hợp.
- Những nhũ đá, măng đá, ngọc động tưởng là những vật vô tri nhưng chúng đều có sự sống sinh thành, biến hóa qua chiều dài của lịch sử địa chất.
→ Trong những hang động như hang Én, sự sống ấy hiển hiện rất rõ. Những tín hiệu của tự nhiên qua cách miêu tả của tác giả, trở nên có hồn, thân thiết, gần gũi với con người, cho con người cảm nhận chiều sâu của lịch sử, chạm đến cội nguồn của sự sống trên hành tinh.
- Chim én ở đây không sợ người, nhũ đá như có linh hồn.
- Những chi tiết này khẳng định sự gắn kết bền chặt, thân thiện giữa con người và vạn vật từ thuở sơ khai.
Câu 4 (trang 117 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 1):
- Hình ảnh thể hiện sự trân trọng, lòng biết ơn và tình yêu của con người với tự nhiên là:
“Hang Én giống như cái tổ khổng lồ và an toàn mà Mẹ Thiên Nhiên ban tặng cho con người, với không gian trú ẩn, nước, không khí, ánh sáng,…”
Hình ảnh “Hang Én giống như cái tổ khổng lồ và an toàn mà Mẹ Thiên Nhiên ban tặng” thể hiện lòng biết ơn và sự tôn trọng của con người đối với sự che chở của tự nhiên.
Câu 5 (trang 117 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 1):
- Cuộc sống trong hang Én:
+ không có tường che chắn,
+ dùng ánh sáng tự nhiên, không có điện,
+ không cách biệt với thiên nhiên,
+ không dùng các nguồn nước dự trữ mà dùng nước sông,…
- Tâm trạng của tác giả:
+ chậm rãi ngắm nhìn và suy tư về đá;
+ hòa đồng với chim én;
+ chiêm ngưỡng vẻ đẹp của nước, cát, bầu trời, nắng, hơi nước;
+ hòa mình với tự nhiên một cách hồn nhiên.
- Du khách yêu thích, cảm phục, ngưỡng vọng, kết giao với tự nhiên, cảm thấy được sống an nhiên trong cái “tổ” của “Mẹ Thiên Nhiên”.
- Cuộc sống trong hang: Không điện, không tường ngăn, dùng nước suối, ngủ lều.
- Tâm trạng tác giả: Thư thái, an nhiên, tận hưởng sự tĩnh lặng và vẻ đẹp thuần khiết.
Câu 6 (trang 117 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 1):
- Sự hòa mình với tự nhiên, sống giữa thiên nhiên như là sống trong cái “tổ” của “Mẹ Thiên Nhiên” khiến cho người đọc cảm thấy bình yên, ấm áp: Giữa rừng sâu tưởng như đầy đe dọa, hiểm nguy, mọi sinh vật lại quấn quýt, sum vầy, thân thiện.
- Cách tác giả cảm nhận về cuộc sống hoang dã không làm cho người đọc khiếp sợ tự nhiên, mà trái lại, người đọc được truyền thêm niềm vui sống, tình yêu với tự nhiên.
Cách cảm nhận này giúp người đọc thấy thiên nhiên không đáng sợ mà là nơi vỗ về tâm hồn, từ đó khơi dậy ý thức bảo vệ và yêu thương môi trường.
Câu 7 (trang 117 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 1):
- Hành trình chinh phục, khám phá hang Én được kể trong bài kí không chỉ dành cho những người ưa mạo hiểm mà nó còn đánh thức nhiều điều ở con người.
- Qua sự quan sát, cảm nhận của tác giả trên hành trình này thấy được thông điệp ngầm mà văn bản gợi ra: Hành trình về với tự nhiên vừa cho con người mở rộng tầm mắt với những trải nghiệm thú vị khi được sống cùng thiên nhiên hoang sơ, vừa là thử thách đối với sức khỏe và kĩ năng sinh tồn của con người trong những điều kiện thiếu thốn. Thiên nhiên là người mẹ vừa nuôi dưỡng, vừa dạy dỗ con người. Đây cũng chính là điều mà hành trình khám phá hang Én đánh thức ở con người.
Hành trình khám phá hang Én đánh thức bản năng chinh phục, rèn luyện kỹ năng sinh tồn và nhắc nhở con người về cội nguồn: Chúng ta là một phần của tự nhiên.
* Viết kết nối với đọc
Bài tập (trang 26 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 1):
Viết đoạn văn (khoảng 5-7 câu) nêu cảm nhận của em về hang Én.
Gợi ý:
- Dung lượng đoạn văn: 5-7 câu.
- Yêu cầu: cảm nhận về hang Én.
- Một số ý:
+ Suy nghĩ của bản thân về mối quan hệ giữa con người và tự nhiên, thể hiện được sự kết nối giữa bài học với những vấn đề đặt ra trong cuộc sống hiện nay: con người cần biết sống hào hợp với thiên nhiên, biết bảo vệ môi trường.
+ Sự kì diệu của tạo hóa, ước mơ được chinh phục những cảnh quan thiên nhiên kì thú như hang Én,…
Đoạn văn tham khảo:
Sau khi đọc văn bản “Hang Én” của tác giả Hà My, người đọc đã có ấn tượng mạnh về địa danh hang Én - một hang động với cảnh thiên nhiên tuyệt đẹp, nguyên sơ, tươi mát, tinh khôi và là nơi con người có thể trú ẩn an toàn. Nơi đây từ thủa khai thiên lập địa, con người và thiên nhiên đã là bạn hữu, sống hòa hợp. Đến với hang Én, du khách yêu thích, cảm phục, ngưỡng vọng, kết giao với tự nhiên, cảm thấy được sống an nhiên trong cái “tổ” của “Mẹ Thiên Nhiên”. Hành trình về với tự nhiên vừa cho con người mở rộng tầm mắt với những trải nghiệm thú vị khi được sống cùng thiên nhiên hoang sơ, vừa là thử thách đối với sức khỏe và kĩ năng sinh tồn của con người trong những điều kiện thiếu thốn. Thiên nhiên là người mẹ vừa nuôi dưỡng, vừa dạy dỗ con người. Đây cũng chính là điều mà hành trình khám phá hang Én đánh thức ở con người.
Hang Én hiện lên trong em như một bức tranh thiên nhiên vừa hùng vĩ vừa thơ mộng. Những khối đá khổng lồ, dòng suối trong xanh và ánh sáng lung linh trong hang đã cho em cảm nhận rõ sự kì diệu của tạo hóa. Em rất ấn tượng với vẻ đẹp hoang sơ, bí ẩn của hang Én và càng thêm yêu thiên nhiên đất nước Việt Nam. Qua đó, em hiểu rằng con người cần sống hòa hợp với thiên nhiên và có ý thức bảo vệ môi trường để giữ gìn những cảnh đẹp quý giá ấy. Hang Én cũng khiến em có ước mơ được một lần khám phá và chinh phục những thắng cảnh thiên nhiên kì thú của đất nước. Vẻ đẹp của hang Én không chỉ làm say lòng người mà còn nhắc nhở chúng ta biết trân trọng và gìn giữ thiên nhiên cho mai sau.