Soạn bài Ôn tập học kì 1 - Kết nối tri thức

1,821 từ~10 phút đọc

Soạn bài Ôn tập học kì 1 - Kết nối tri thức

Với soạn bài Ôn tập học kì 1 trang 131 Ngữ văn 6 Kết nối tri thức sẽ giúp học sinh lớp 6 trả lời câu hỏi từ đó dễ dàng soạn văn 6.

Soạn bài Ôn tập học kì 1 - Kết nối tri thức

Câu 1 (trang 131 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 1):

Bài

Văn bản

Tác giả

Thể loại

Đặc điểm nổi bật

Nội dung

Nghệ thuật

Tôi và các bạn

Bài học đường đời đầu tiên

Tô Hoài

Truyện đồng thoại

Bài văn miêu tả Dế Mèn có vẻ đẹp cường tráng của tuổi trẻ nhưng tính nết còn kiêu căng, xốc nổi. Do bày trò trêu chọc chị Cốc nên đã gây ra cái chết thảm thương cho Dế Choắt, Dế Mèn hối hận và rút ra được bài học đường đời đầu tiên cho mình.

Nghệ thuật miêu tả loài vật của Tô Hoài rất sinh động, cách kể chuyện theo ngôi thứ nhất tự nhiên, hấp dẫn, ngôn ngữ chính xác, giàu tính tạo hình.

Gõ cửa trái tim

Mây và sóng

Ta-go

Thơ tự do

Thông qua cuộc trò chuyện của em bé với mẹ, bài thơ “Mây và sóng” của Ta-go ngợi ca tình mẫu tử thiêng liêng sâu sắc đồng thời chứa đựng những triết lí giản dị nhưng đúng đắn về hạnh phúc trong cuộc đời. 

Hình thức đối thoại lồng trong lời kể kết hợp với hình ảnh thiên nhiên giàu ý nghĩa tượng trưng.

Yêu thương và chia sẻ

Cô bé bán diêm

An-đéc-xen

Truyện ngắn

Truyện kể về hình ảnh cô bé bán diêm nghèo khổ, cô đơn, bất hạnh trong đêm giao thừa. Qua đó tác giả muốn gửi gắm một thông điệp giàu tính nhân đạo: hãy yêu thương và để trẻ thơ được sống hạnh phúc.

Nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn, đan xen giữa hiện thực và mộng tưởng, với các tình tiết diễn biến hợp lí.

Quê hương yêu dấu

Chuyện cổ nước mình

Lâm Thị Mỹ Dạ

Thơ lục bát

Bài thơ thể hiện tình yêu quê hương đất nước, niềm tự hào của nhà thơ về những giá trị văn hóa tinh thần của dân tộc được thể hiện qua tình yêu đối với những câu chuyện cổ. 

Thể thơ lục bát mang âm hưởng ca dao, dân ca kết hợp với việc sử dụng từ láy, biện pháp tu từ so sánh, điệp từ, điệp cấu trúc...

Những nẻo đường xứ sở

Cô Tô

Nguyễn Tuân

Bài văn thể hiện vẻ đẹp của cảnh và người Cô Tô. Vẻ đẹp đặc biệt của cảnh Cô Tô: tinh khôi mà dữ dội, đa dạng mà khác biệt. Vẻ đẹp của con người Cô Tô: sống cùng sự kì vĩ mà khắc nghiệt của thiên nhiên, bền bỉ và lặng lẽ bám biển để lao động sản xuất và giữ gìn biển đảo quê hương. 

Ngôn ngữ điêu luyện, sự miêu tả tinh tế, chính xác, giàu hình ảnh và cảm xúc.

Bài

Văn bản

Tác giả

Thể loại

Đặc điểm nổi bật

Nội dung

Nghệ thuật

Tôi và các bạn

Nếu cậu muốn có một người bạn

Tô Hoài

Truyện đồng thoại

Đoạn trích nói lên ý nghĩa và cách thức chân chính để nhìn nhận một tình bạn. Câu chuyện xoanh quanh hoàng tử bé và con cáo cùng định nghĩa về "cảm hóa". Từ đó nêu ra những bài học cuộc đời cho độc giả.

+ Tác giả đã nhân cách hóa thành công nhân vật con cáo phù hợp với thể loại truyện đồng thoại.

+ Sử dụng ngôi kể thứ nhất chân thực.

+ Nhiều ẩn dụ tinh tế.

+ Lối kể gần gũi, hấp dẫn.

Gõ cửa trái tim

Chuyện cổ tích về loài người

Xuân Quỳnh

Thơ 5 chữ

Bài thơ “Chuyện cổ tích về loài người” của Xuân Quỳnh thể hiện tình yêu thương, trân trọng của tác giả đối với trẻ em. Qua bài thơ tác giả muốn gửi đến thống điệp: Trẻ em là trung tâm của cuộc sống, là nguồn hạnh phúc lớn lao đối với mỗi gia đình, là tương lai của đất nước, … Bởi vậy hãy dành những gì tốt đẹp nhất cho trẻ em.

+ Thể thơ 5 chữ

+ Cách nói ngộ nghĩnh, trí tưởng tượng phong phú, độc đáo với những hình ảnh thơ kì lạ, bay bổng.

+ Kết hợp các biện pháp tu từ điệp ngữ, so sánh, nhân hóa, ... sinh động, hấp dẫn.

+ Ngôn ngữ cô đọng, ngắn gọn, súc tích, dễ hiểu, cấu trúc nói ngược làm cho bài thơ có một diện mạo riêng: ý vị hóm hỉnh, vui tươi, hồn nhiên mà vẫn đầy chất thơ.

Yêu thương và chia sẻ

Gió lạnh đầu mùa

Thạch Lam

Truyện ngắn

Gió lạnh đầu mùa thể hiện tình thương giữa con người với nhau trong hoàn cảnh khổ cực, khắc nghiệt.

Nghệ thuật tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm tinh tế cùng các thủ pháp đối lập, miêu tả tâm lí xuất sắc.

Quê hương yêu dấu

Chùm ca dao về quê hương đất nước

Tác giả dân gian

Thơ lục bát và lục bát biến thể

Các bài ca dao về quê hương đất nước thường nói đến những danh thắng, những tên núi, tên sông, những vùng địa linh nhân kiệt, những công trình văn hóa, lịch sử nổi tiếng,… Ẩn trong mỗi bài ca dao là niềm tự hào dân tộc, là tình yêu thiết tha dành cho quê hương, xứ sở, con người.

+ Thể thơ lục bát hoặc lục bát biến thể.

+ Giọng điệu tha thiết, tự hào.

+ Mỗi bài có cách cấu tứ, cách thể hiện riêng độc đáo. Điều này khiến chùm ca dao thêm phong phú, đa dạng.

Những nẻo đường xứ sở

Hang Én

Hà My

Hang Én là một bài kí kể lại cuộc hành trình khám phá hang én của nhân vật tôi. Tác phẩm đã cung cấp cho người đọc những thông tin từ khung cảnh, thảm thực vật,... vừa hùng vĩ, vừa mơ mộng của địa điểm này.

Sử dụng ngôi kể thứ nhất tăng sự chân thực, trình tự miêu tả hấp dẫn, cách miêu tả thú vị cùng những thông tin chính xác.

Câu 2 (trang 131 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 1):

a. Trình bày yêu cầu đối với mỗi kiểu bài.

- Kể lại một trải nghiệm của bản thân: Được kể từ người kể chuyện ngôi thứ nhất, giới thiệu được trải nghiệm đáng nhớ, tập trung vào sự việc đã xảy ra, thực hiện được cảm xúc của người viết trước sự việc được kể

- Nêu cảm xúc về một bài thơ: Giới thiệu nhan đề bài thơ và tên tác giả, thể hiện được cảm xúc chung về bài thơ, nêu các chi tiết  mang tính tự sự và miêu tả trong bài thơ và đánh giá ý nghĩa của chúng đối với sự thể hiện tình cảm của tác giả trong bài thơ, chỉ ra nét độc đáo của bài thơ.

- Tập làm thơ lục bát: Các dòng thơ được sắp xếp thành từng cặp, một dòng sáu tiếng và một dòng tám tiếng. Tiếng cuối của dòng sáu vần với tiếng thứ sáu của dòng tám. Trong dòng sáu dòng tám, tiếng thứ sáu là thanh bằng, tiếng thứ tư là thanh trắc. Thường ngắt nhịp chẵn 2/2/2, 4/4.

- Tả cảnh sinh hoạt: Giới thiệu được cảnh sinh hoạt, tả bao quát quang cảnh, tả hoạt động cụ thể của con người, sử dụng những từ ngữ phù hợp để miêu tả cảnh sinh hoạt, nêu được cảm nghĩ về cảnh sinh hoạt. 

b. Nêu đề tài mà em lựa chọn nếu thực hành viết một trong các kiểu bài. 

Nếu được lựa chọn, em sẽ viết về đề tài tả cảnh sinh hoạt trong gia đình em. 

a. Trình bày yêu cầu đối với mỗi kiểu bài.

- Kể lại một trải nghiệm của bản thân: Dùng ngôi thứ nhất, tập trung vào sự việc và cảm xúc thật.

- Nêu cảm xúc về một bài thơ: Nêu ấn tượng chung và chỉ ra cái hay của hình ảnh, ngôn từ.

- Tập làm thơ lục bát: Đúng luật bằng trắc, vần (6-8) và nhịp chẵn.

- Tả cảnh sinh hoạt: Kết hợp tả quang cảnh và hoạt động cụ thể của con người.

b. Đề tài lựa chọn: Kể về một chuyến tham quan di tích lịch sử cùng lớp.

Câu 3 (trang 131 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 1):

- Bám sát mục đích bài nói.

- Khi trình bày, tự tin và thoải mái, điều chỉnh tốc độ nói, giọng điệu, cử chỉ phù hợp.

- Chọn cách nói, cách kể tự nhiên, gần gũi.

- Nắm chắc nội dung, chuẩn bị tranh ảnh/sơ đồ hỗ trợ (nếu có).

- Giọng nói truyền cảm, rõ ràng; mắt hướng về người nghe (tương tác mắt).

- Lắng nghe câu hỏi với thái độ cầu thị, trả lời ngắn gọn, đúng trọng tâm.

Câu 4 (trang 131 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 1):

- Tôi và các bạn: So sánh - biện pháp tu từ ngữ nghĩa nhằm đối chiếu hai hay nhiều đối tượng khác loại nhau nhưng giống nhau ở một điểm nào đó (chứ không đồng nhất hoàn toàn) để đem đến một cách tri giác mới mẻ về đối tượng. Ví dụ: “Còn bước chân của bạn sẽ gọi mình ra khỏi hang như là tiếng nhạc”.

- Yêu thương và chia sẻ: Bút pháp tương phản, so sánh.

- Quê hương yêu dấu: Ẩn dụ, so sánh, nhân hóa

- Những nẻo đường xứ sở: Nhân hóa, so sánh.

Bài

Kiến thức tiếng Việt

Tôi và các bạn

So sánh - biện pháp tu từ ngữ nghĩa nhằm đối chiếu hai hay nhiều đối tượng khác loại nhau nhưng giống nhau ở một điểm. 

Yêu thương và chia sẻ

Bút pháp tương phản, so sánh.

Quê hương yêu dấu

Ẩn dụ, so sánh, nhân hóa.

Những nẻo đường xứ sở

Nhân hóa, so sánh.

Câu 5 (trang 131 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 1):

- Luyện tập, củng cố kĩ năng đọc, viết, nói nghe theo hướng dẫn của giáo viên.

Theo hướng dẫn của giáo viên, em đã luyện tập đọc hiểu văn bản, viết bài văn miêu tả và thực hành nói nghe về những chủ đề gần gũi trong cuộc sống. Những hoạt động ấy giúp em tự tin hơn khi giao tiếp và biết cách diễn đạt suy nghĩ của mình rõ ràng, mạch lạc hơn.