Soạn bài (Nói và nghe trang 104) Trình bày suy nghĩ về tình cảm của con người với quê hương - Kết nối tri thức

Với soạn bài Nói và nghe: Trình bày suy nghĩ về tình cảm của con người với quê hương trang 104, 105 Ngữ văn 6 Kết nối tri thức sẽ giúp học sinh lớp 6 trả lời câu hỏi từ đó dễ dàng soạn văn 6.

Soạn bài (Nói và nghe trang 104) Trình bày suy nghĩ về tình cảm của con người với quê hương - Kết nối tri thức

Trong phần Đọc, em đã được tiếp xúc với những tác phẩm thơ, văn thể hiện tình yêu, sự gắn bó với quê hương; lòng tự hào về cảnh sắc, truyền thống văn hóa,… của nơi chúng ta sinh ra và lớn lên. Chắc hẳn trong em đã nảy nở những suy nghĩ, cảm xúc mới mẻ về sự gắn kết của mỗi người với chính quê hương mình. Hãy trình bày những suy nghĩ ấy.

1. Trước khi nói 

a. Chuẩn bị nội dung nói 

- Khái quát suy nghĩ của em về tình cảm gắn bó của con người với quê hương, đó là tình cảm thiêng liêng của mỗi con người. 

- Chỉ ra một số biểu hiện cụ thể tình cảm gắn bó của con người với quê hương: 

+ với những người thân thiết,

+ với phong cảnh thiên nhiên, 

+ với những phong tục tập quán, 

+ với những món ăn gần gũi, đậm đà hương vị quê hương, … 

- Ý nghĩa của tình yêu quê hương đối với mỗi con người: 

+ giúp con người sống tốt hơn 

+ là động lực giúp chúng ta luôn có ý thức phấn đấu hoàn thiện bản thân và không quên nguồn cội,… 

b. Tập luyện 

- Có thể tập luyện một mình hoặc trước bạn bè, người thân và tiếp tục những nhận xét, góp ý để phần trình bày của mình hay hơn, ấn tượng hơn.

- Tập nói rõ ràng, điều chỉnh ngữ điệu phù hợp và kiểm soát thời gian trình bày.

2. Trình bày bài nói 

- Khi trình bày bài nói, cần bám sát vào mục đích nói lên suy nghĩ của em về tình cảm gắn bó của con người với quê hương nói chung, có thể liên hệ với tình cảm của em với quê hương mình.

- Để nội dung trình bày được tập trung, không bỏ sót những ý quan trọng, thỉnh thoảng em có thể nhìn lướt các ý đã được ghi ra giấy.

- Chú ý kết hợp trình bày ý kiến với việc sử dụng tranh ảnh, bài hát,... để tăng sức hấp dẫn cho bài nói. Có thể thu hút sự chú ý của người nghe bằng cách đặt câu hỏi gợi mở về tình cảm của mỗi người đối với quê hương. Trong khi nói có thể kết hợp ngâm thơ hoặc hát một hai đoạn về quê hương để bài nói thêm sinh động và ấn tượng. Tuy nhiên, cần tránh lạm dụng các phương tiện hỗ trợ để không lam loãng nội dung bài nói.

* Bài nói tham khảo: 

Xin chào thầy cô và các bạn. Tôi tên là......................, học lớp......., trường .............

Tình yêu quê hương đất nước là một trong những tình cảm đẹp, thiêng liêng, cao quý của mỗi người dân Việt Nam. Tình cảm ấy đã từng được gửi gắm trong rất nhiều những áng văn, áng thơ. Và “Chuyện cổ nước mình” của Lâm Thị Mỹ Dạ là một trong những bài thơ như thế. 

Bài thơ được viết bằng thể thơ lục bát, âm điệu nhẹ nhàng, mang màu sắc ca dao, dân ca. Qua bài thơ tác giả ca ngợi chuyện cổ của nước mình mang nhiều ý nghĩa sâu xa, chứa đựng bao bài học quý báu của ông cha truyền lại cho con cháu đời sau. 

Tình thương người bao la mênh mông và triết lí về niềm tin “ở hiền gặp lành” là ý nghĩa sâu xa, là sự tuyệt vời của “Chuyện cổ nước mình” khiến cho nhà thơ phải “yêu” và quý trọng:

Tôi yêu chuyện cổ nước tôi

Vừa nhân hậu lại tuyệt vời sâu xa

Thương người rồi mới thương ta

Yêu nhau dù mấy cách xa cũng tìm

Ở hiền thì lại gặp hiền

Người ngay thì được phật tiên độ trì.

“Ở hiền gặp lành, ác giả ác báo” là triết lí, là niềm tin của nhân dân ta gửi gắm trong chuyện cổ. Câu thơ của Lâm Thị Mỹ Dạ gợi nhớ trong lòng ta bao chuyện cổ, bao hình ảnh, bao nhân vật. Anh trai cày hiền lành được bụt trao cho câu thần chú: “Khắc nhập! Khắc xuất” mà lấy được vợ đẹp con nhà giàu (Truyện Cây tre trăm đốt). Người em cần cù, trung hậu được con chim phượng hoàng đền đáp “ăn một quả trà cục vàng” mà trở nên giàu có hạnh phúc; trái lại người anh tham lam mà chết chìm xuống đáy biển (Truyện Cây khế). Thạch Sanh được tiên “độ trì” mà trở nên võ nghệ cao cường, có lắm phép thần thông biến hóa, đã giết chết trăn tinh, bắn chết đại bàng cứu người, có đàn thần để lui giặc, được làm phò mã, rồi được làm vua; trái lại Lí Thông gian tham, độc ác, quỷ quyệt bị sét đánh rồi hóa thành bọ hung...

Đúng như Lâm Thị Mỹ Dạ đã viết:

Ở hiền thì lại gặp hiền

Người ngay thì được phật tiên độ trì.

“Chuyện cổ nước mình” đã trở thành hành trang tinh thần, đem đến cho nhà thơ nhiều sức mạnh để vượt qua mọi thử thách “nắng mưa” trong cuộc đời, để đi tới mọi miền quê, mọi chân trời xa xôi đẹp đẽ:

Mang theo chuyện cổ tôi đi

Nghe trong cuộc sống thầm thì tiếng xưa.

Vàng cơn nắng, trắng cơn mưa

Con sông chảy có rặng dừa nghiêng soi.

Đọc “Chuyện cổ nước mình” như được “nhận mặt”, như được gặp ông cha, khám phá được bao phẩm chất tốt đẹp của tổ tiên mình:

Chỉ còn chuyện cổ thiết tha

Cho tôi nhận mặt ông cha của mình

Rất công bằng, rất thông minh

Vừa độ lượng, lại đa tình, đa mang.

“Chuyện cổ nước mình” hàm chứa bao bài học quý báu, đó là bài học về đạo lí làm người: sống phải chân thật , phải chăm làm siêng năng, phải có trí tuệ đừng a dua. Tác giả gợi lên thật khéo truyện “Tấm Cám”, truyện “Đẽo cày giữa đường”, ...để nói về những bài học do ông cha gửi lại “đời sau” qua chuyện cổ:

Thị thơm thị giấu người thơm

Chăm làm thì được áo cơm cửa nhà

Đẽo cày theo ý người ta

Sẽ thành khúc gỗ chẳng ra việc gì.

“Chuyện cổ nước mình” là một bài thơ hay, giản dị mà đậm đà. Bài thơ đã giúp mỗi tuổi thơ chúng ta yêu thêm chuyện cổ của đất nước mình, dân tộc mình. Đọc bài thơ của Lâm Thị Mỹ Dạ, chúng ta mới hiểu rõ vì sao nhân dân ta từ người trẻ đến người già, ai cũng yêu thích chuyện cổ nước mình.

Cảm ơn thầy cô và các bạn đã lắng nghe. Tôi rất vinh hạnh nếu được nghe chia sẻ, suy nghĩ của thầy cô và các bạn về tình cảm gắn bó của con người với quê hương. 

Cách 2

Xin chào thầy cô và các bạn. Tôi tên là......................, học lớp......., trường .............

Quê hương không chỉ là nơi ta sinh ra và lớn lên, mà còn là mảnh đất tâm hồn, là điểm tựa tinh thần thiêng liêng nhất trong cuộc đời mỗi con người. Tình yêu quê hương bắt nguồn từ những điều giản dị, gần gũi như mùi khói bếp nồng đượm, lũy tre xanh rì rào hay lời ru ngọt ngào của mẹ bên vành nôi. Đó là sợi dây vô hình nhưng bền chặt, gắn kết cá nhân với cội nguồn, bản sắc và những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Khi ta còn nhỏ, quê hương nuôi dưỡng ta bằng dòng sữa mát lành và những kỷ niệm tuổi thơ êm đềm; khi ta trưởng thành và bay xa, quê hương lại trở thành bến đỗ bình yên, luôn dang tay đón đợi mỗi khi ta mỏi gối chồn chân. Tình cảm ấy không chỉ dừng lại ở nỗi nhớ da diết mà còn chuyển hóa thành hành động cụ thể: là ý thức bảo vệ môi trường, giữ gìn phong tục tập quán, hay nỗ lực học tập để góp phần dựng xây quê cha đất tổ thêm giàu đẹp. Đúng như nhà thơ Đỗ Trung Quân đã từng viết: "Quê hương nếu ai không nhớ, sẽ không lớn nổi thành người". Quả thực, lòng yêu quê hương chính là thước đo của đạo đức, là cội nguồn của lòng yêu nước và là sức mạnh giúp con người vượt qua mọi bão giông để sống một cuộc đời ý nghĩa và trọn vẹn hơn.

Cách 3

Kính thưa thầy cô và các bạn!

Hôm nay, em xin trình bày suy nghĩ của mình về tình cảm của con người đối với quê hương.

Quê hương là nơi chúng ta sinh ra, lớn lên và gắn bó bằng những tình cảm thân thương nhất. Đó có thể là mái nhà nhỏ, con đường quen thuộc, dòng sông tuổi thơ hay tiếng ru êm đềm của bà, của mẹ. Dù đi đâu xa, quê hương vẫn luôn là nơi để mỗi người nhớ về với niềm yêu thương và tự hào sâu sắc. Theo em, tình yêu quê hương là một tình cảm thiêng liêng, tự nhiên và không thể thiếu trong trái tim mỗi con người.

Tình cảm gắn bó với quê hương được thể hiện qua nhiều điều giản dị trong cuộc sống. Đó là tình yêu dành cho những người thân yêu trong gia đình, cho bạn bè, xóm làng nơi ta lớn lên. Đó còn là sự yêu mến cảnh sắc thiên nhiên quen thuộc như cánh đồng lúa chín, hàng tre xanh, tiếng chim hót mỗi sớm mai. Quê hương còn hiện lên qua những phong tục tập quán đẹp đẽ, những lễ hội truyền thống hay những món ăn đậm đà hương vị quê nhà. Mỗi khi nhắc đến quê hương, em lại nhớ đến những bữa cơm gia đình ấm áp và những ngày tháng tuổi thơ thật bình yên.

Tình yêu quê hương có ý nghĩa rất lớn đối với mỗi con người. Chính tình cảm ấy giúp chúng ta biết sống yêu thương, biết trân trọng cội nguồn và những giá trị tốt đẹp của dân tộc. Quê hương còn là động lực để mỗi người cố gắng học tập, rèn luyện và hoàn thiện bản thân để góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp hơn. Những người đi xa luôn hướng về quê hương bằng nỗi nhớ tha thiết, còn những người đang sống trên quê hương mình thì có trách nhiệm giữ gìn và phát huy những truyền thống tốt đẹp ấy.

Bản thân em rất yêu quê hương của mình. Em yêu những con đường quen thuộc, yêu tiếng ve mỗi mùa hè và yêu cả những điều bình dị nhất nơi em sinh ra. Em tự nhủ sẽ cố gắng học tập thật tốt để sau này có thể góp sức làm cho quê hương ngày càng phát triển.

Cuối cùng, em muốn mượn một câu hát quen thuộc để nói lên tình cảm của mình:

“Quê hương nếu ai không nhớ

Sẽ không lớn nổi thành người.”

Em xin chân thành cảm ơn thầy cô và các bạn đã lắng nghe!

3. Sau khi nói 

Trao đổi về bài nói theo một số gợi ý sau:

Người nghe	Người nói
Bày tỏ sự đồng cảm với suy nghĩ, cảm xúc của người nói sau khi nghe bài trình bày.	Lắng nghe và phản hồi những chia sẻ của người nghe một cách tích cực.
Có thể nêu câu hỏi về những điểm còn chưa rõ hay có sự khác biệt trong suy nghĩ giữa người nói và người nghe về tình cảm gắn bó của con người với quê hương.	Giải thích những điều người nghe cần làm rõ và trao đổi lại những ý kiến khác biệt.
Góp ý về cách trình bày (ngữ điệu, diễn đạt, sự tương tác với người nghe).	Cảm ơn và tiếp thu những góp ý xác đáng.