Soạn bài Những cánh buồm (trang 57) - Kết nối tri thức
Soạn bài Những cánh buồm (trang 57) - Kết nối tri thức
Với soạn bài Những cánh buồm trang 57, 58 Ngữ văn 6 Kết nối tri thức sẽ giúp học sinh lớp 6 trả lời câu hỏi từ đó dễ dàng soạn văn 6.
Soạn bài Những cánh buồm (trang 57) - Kết nối tri thức
Những vấn đề cần chú ý:
* Nội dung chính:
Bài thơ nói về mơ ước của cha và con. Đứng trước biển thấy những cánh buồm kiêu hãnh ngoài biển khơi, người con muốn có một cánh buồm trắng, sẽ đi thật xa để khám phá. Đó cũng là mơ ước thuở bé của người cha.
1. Hình ảnh hai cha con và cuộc trò chuyện của họ.
- Hình ảnh hai cha con:
+ Hai cha con bước đi trên cát
+ Bóng cha dài lênh khênh
+ Bóng con tròn chắc nịch
+ Cha dắt con đi dưới ánh mai hồng
+ Nghe con bước lòng vui phơi phới.
→ Hình ảnh bóng cha cao lớn, bóng con thấp tròn chắc nịch gợi liên tưởng đến sự từng trải trong cuộc đời của cha, tương phản với sự thơ ngây, trong trẻo của con.
- Hình ảnh “cha dắt con đi dưới ánh mai hồng” thể hiện tình yêu con rất riêng của người cha. Hình ảnh đó cũng thể hiện niềm tin tưởng của người cha vào tương lai ngời sáng của con. Có cha dìu dắt, con nhất định sẽ vững bước và trưởng thành. Hình ảnh thân mật đầy yêu thương của cha và con gợi lên trong người đọc niềm xúc động sâu xa.
- Khung cảnh cuộc dạo chơi của hai cha con:
+ trên bờ biển vào buổi sớm mai.
+ khung cảnh thiên nhiên rực rỡ sắc màu.
+ bình minh trên biển có cát trắng mịn, nước biển xanh trong, nắng vàng óng ả. Tất cả các màu sắc hòa trộn với nhau tạo thành bức tranh ban mai tươi hồng.
- Cuộc trò chuyện của họ:
+ Cuộc trò chuyện đầu tiên
|
Người con |
Người cha |
|
Con bỗng lắc tay cha khẽ hỏi: |
Nghe con bước lòng vui phơi phới. |
|
Lời nói trực tiếp: tiếng con gọi cha đầy thân thương, trìu mến. Điệp ngữ, sử dụng từ ngữ phủ định: thấy...., không thấy... → Sự tò mò ngây ngô của đứa con muốn khám phá về cuộc sống. |
Lời nói trực tiếp: giải thích cho con những điều con chưa biết. Tâm trạng: lòng vui phơi phới, mỉm cười. → Niềm vui vì cùng con đi dạo, thể hiện tình cha con. Điệp ngữ: sẽ..., điệp từ ở câu trước: cây, cửa, nhà. → Giải thích một cách nhẹ nhàng cho con, ngầm ám chỉ bản thân cũng muốn khám phá phía “nơi xa” kia. |
+ Cuộc trò chuyện thứ hai
|
Người con |
Người cha |
|
Con lại trỏ cánh buồm xa nói khẽ: |
Lời của con hay tiếng sóng thầm thì |
|
- Dùng hành động kết hợp với lời nói trực tiếp nhưng vẫn giữ thái độ “nói khẽ” như sợ cảnh vật giật mình, làm phá đi không gian yên bình. - Lời đề nghị ngây thơ: mượn buồm trắng. - Mục đích: Để con đi... → Câu nói bỏ lửng, dấu ba chấm tạo nhiều liên tưởng. → Có thể là do ba không nghe rõ hoặc thể hiện khát vọng muốn khám phá thế giới. |
- Lời nói gián tiếp. - Không chắc chắn về câu nói vừa rồi: là của con hay của sóng hay của chính lòng mình. - Câu hỏi tu từ → Đó cũng đồng thời là khát vọng của người cha từ thuở còn nhỏ nhưng chưa thực hiện được. Người cha thấy mình trong chính ước mơ của con. |
- Hình ảnh hai cha con hiện lên thật đẹp và gần gũi trên bãi biển buổi sớm mai. Người cha dịu dàng dắt con đi trên cát, chăm chú lắng nghe những câu hỏi ngây thơ của con.
- Người con hồn nhiên, ham hiểu biết, tò mò trước biển trời rộng lớn và khao khát được đi xa khám phá thế giới.
- Cuộc trò chuyện giữa hai cha con giản dị nhưng sâu sắc. Qua lời hỏi của con và câu trả lời của cha, bài thơ thể hiện tình cảm gắn bó yêu thương giữa cha và con, đồng thời gợi lên những ước mơ đẹp về tương lai.
2. Ý nghĩa của hình ảnh những cánh buồm trên biển buổi sớm mai sau trận mưa đêm.
- Trong bài thơ, hình ảnh cánh buồm chứa đựng nhiều ý nghĩa:
+ Cánh buồm tượng trưng cho những ước mơ, khát vọng, hoài bão, … của bao thế hệ. Đó là cánh buồm của con thuyền chở ước mơ của tuổi thơ đi đến những chân trời mới, cuộc sống mới, khát vọng mới.
+ Cánh buồm cũng tượng trưng cho tinh thần, ý chí sẵn sàng đương đầu với thử thách, đối mặt với sóng gió để vươn tới thành công.
+ Hình ảnh những cánh buồm trên biển buổi sớm mai sau trận mưa đêm là một hình ảnh đẹp, lãng mạn. Trận mưa đêm gợi liên tưởng đến những âm u, ảm đạm đã qua, nhường chỗ cho một bình minh tươi sáng, rục rỡ, ấm áp, hứa hẹn một tương lai với bao điều tốt đẹp.
- Hình ảnh những cánh buồm trắng trên biển tượng trưng cho ước mơ, khát vọng khám phá những chân trời mới của con người.
- Những cánh buồm còn gợi hành trình đi tới tương lai, mang theo niềm tin và hi vọng.
- Trong bài thơ, cánh buồm cũng là biểu tượng cho sự tiếp nối giữa các thế hệ: người cha gửi gắm vào con những ước mơ mà mình chưa thực hiện được.
- Khung cảnh biển sau cơn mưa đêm trong trẻo, tươi sáng làm nổi bật vẻ đẹp của thiên nhiên và tâm hồn đầy hi vọng của hai cha con.
3. Những nét đặc sắc về nghệ thuật của bài thơ: biện pháp tu từ ẩn dụ, điệp ngữ; cách dùng từ ngữ giàu hình ảnh và cảm xúc,…
+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: “ánh nắng chảy đầy vai” → Hình ảnh ánh mặt trời rực rỡ lan tỏa khắp không gian, chảy trên cả vai của hai cha con.
+ Điệp cấu trúc tăng tiến: “Cát càng mịn, biển càng trong” → Bờ biển sau trận bão dữ dội trở về với sự bình yên với màu sắc tươi sáng không chỉ từ ánh mặt trời, màu vàng lan tỏa từ cả bãi cát, kết hợp với màu xanh trong của biển.
+ Điệp cấu trúc, đối, từ láy: “Bóng cha dài lênh khênh/ Bóng con tròn chắc nịch” → Miêu tả hình ảnh hai cha con sóng đôi, độc đáo. Đây cũng là một cách khác miêu tả ánh nắng vì có nắng thì mới có bóng.
+ Điệp ngữ và tăng tiến: “Cha dắt con đi” – “Cha lại dắt con đi” → Từ hình ảnh song hành, đến cuối cùng lại thể hiện sự dìu dắt của người cha, thể hiện tình cha con khăng khít.
+ Biện pháp tu từ
Ẩn dụ: “cánh buồm” tượng trưng cho ước mơ, khát vọng vươn xa của con người.
Điệp ngữ: “không thấy”, “thấy” giúp nhấn mạnh sự rộng lớn của biển trời và sự tò mò của đứa con.
Nhân hóa: “tiếng sóng thầm thì” làm cho cảnh vật trở nên sinh động và giàu cảm xúc.
+ Cách dùng từ ngữ
Ngôn ngữ giản dị, trong sáng nhưng giàu hình ảnh và cảm xúc.
Nhiều từ ngữ gợi tả đẹp: “biển xanh”, “ánh mai hồng”, “cát mịn”, “cánh buồm trắng” tạo nên bức tranh thiên nhiên thơ mộng.
+ Nghệ thuật xây dựng hình ảnh
Hình ảnh thơ vừa chân thực vừa giàu ý nghĩa biểu tượng.
Kết hợp hài hòa giữa miêu tả thiên nhiên, đối thoại và biểu hiện cảm xúc giúp bài thơ nhẹ nhàng mà sâu lắng.