Soạn bài Viết bài văn tả cảnh sinh hoạt (trang 122) - Kết nối tri thức

Với soạn bài Viết bài văn tả cảnh sinh hoạt trang 122, 123, 124, 125 Ngữ văn 6 Kết nối tri thức sẽ giúp học sinh lớp 6 trả lời câu hỏi từ đó dễ dàng soạn văn 6.

Soạn bài Viết bài văn tả cảnh sinh hoạt (trang 122) - Kết nối tri thức

Trong hai văn bản “Cô Tô” và “Hang Én”, các tác giả đã viết về những trải nghiệm của mình, miêu tả khung cảnh thiên nhiên, cảnh sinh hoạt và những con người họ đã gặp gỡ. Cuộc sống thật là phong phú. Xung quanh ta, biết bao sự việc đang diễn ra trong những khung cảnh khác nhau. Em hãy quan sát và miêu tả một cảnh sinh hoạt mà mình đã chứng kiến hoặc tham gia và chia sẻ với người đọc.

* Phân tích bài viết tham khảo

- Văn bản: Chợ phiên vùng cao   

+ Giới thiệu cảnh sinh hoạt: “Bạn đã đi chợ... hàng tuần.”

+ Tả quang cảnh chung: 

• “Ngay từ sáng sớm... gặp gỡ nhau.”, 

• “Chợ họp trên sườn đồi... một ngày hội.”

+ Tả hoạt động cụ thể của con người: 

• “Ai xuống chợ cũng mặc... ậm ò,...”, 

• “Người ta mua bán... xuống chợ.”

+ Sử dụng từ ngữ phù hợp để miêu tả cảnh sinh hoạt một cách rõ nét sinh động: mua bán, sản vật, thảo dược, dãy bán đồ ăn, thắng cố, gia súc,...

+ Thể hiện thái độ suy nghĩ của người viết: “Chợ phiên là nơi... của nó.”

* Thực hành viết theo các bước

1. Trước khi viết

a. Lựa chọn đề tài  

- Có thể tham khảo một số đề tài sau:

+ Cảnh chợ cá bên bờ biển.

+ Ngày tết trung thu ở quê em.

+ Cảnh thu hoạch mùa màng.

+ Cảnh gói bánh chưng ngày Tết.

+ Cảnh một lễ hội của địa phương.

b. Tìm ý 

- Hình dung các chi tiết và cảnh sinh hoạt theo trí nhớ của em (viết ngắn gọn dưới hình thức cụm từ):

+ Thời gian, địa điểm.

+ Quang cảnh chung và những hoạt động cụ thể.

+ Những người tham gia và hành động, lời nói của họ.

- Sưu tầm các tư liệu, vật dụng, tranh ảnh, đoạn phim ngắn liên quan đến cách sinh hoạt.

c. Lập dàn ý 

* Tả quang cảnh một phiên chợ ở quê em. 

- Mở bài: Giới thiệu chung về phiên chợ quê (Địa điểm, thời gian họp chợ)  

- Thân bài: Miêu tả cảnh phiên chợ quê theo một thứ tự nhất định. 

+ Tả bao quát: Ồn ào, đông đúc, nhiều màu sắc, …

+ Tả cụ thể (chú ý đến các đặc sản của chợ quê) 

Các dãy hàng bán trong chợ: mặt hàng, màu sắc, hình dáng, mùi vị, …

Cảnh mua bán 

Thái độ, hành động của con người trong chợ: người mua, người bán, người đi dạo chơi, … 

+ Bản thân tham gia vào các hoạt động phiên chợ như thế nào? Cảm xúc ra sao? 

- Kết bài: Nêu suy nghĩ đánh giá của người viết về phiên chợ. 

2. Viết bài

Khi viết bài cần lưu ý:

- Tả những gì em đã quan sát.

- Nên tả cụ thể hình dáng, màu sắc, âm thanh, mùi vị,... Chú ý dùng các biện pháp tu từ như so sánh, nhân hóa để bài viết thêm sinh động.

- Sử dụng những từ ngữ thể hiện chân thực tình cảm, suy nghĩ của em.

* Bài văn mẫu tham khảo: 

Hôm nay đã là mùng năm tháng chạp âm lịch, lại là ngày chủ nhật, cả gia đình tôi đi chợ. Tôi háo hức lắm bởi chợ quê đông vui với các thúng, các mẹt, các chòi, các bãi… nổi tiếng cả một vùng. 

Chợ quê tôi ở gần trung tâm huyện, họp trên một bãi đất rộng, ngay đầu chợ có cây gạo to, nên được gọi là chợ Gạo. Chợ chỉ họp mỗi tháng ba lần, mẹ tôi gọi là chợ phiên.

Bảy giờ sáng, cả nhà tôi bắt đầu ra khỏi nhà. Chúng tôi hoà vào dòng người đi chợ. Khác hẳn với phiên chợ bình thường, phiên chợ Tết đông nghịt người. Người từ các nơi đổ về, chật cứng cả lối đi. Mọi ngưòi ai cũng ăn mặc đẹp. Nhiều người dân tộc ăn mặc lạ mắt, sặc sỡ, làm cho toàn cảnh chợ Tết rực rỡ đủ các màu sắc. Và lúc này là thời điểm nhộn nhịp nhất của một năm, mọi người ai cũng chen nhau đi đi lại lại mua bán.

Chợ quê tôi năm nay đã khác xưa nhiều, thay vì các thúng, các mẹt,… giờ là các ki-ốt, cửa hàng,… trông khang trang hẳn lên. Các gian hàng ngày thường trống trơn, nay đầy ắp hàng hoá. Trước mặt tôi là khu bán lương thực, hoa quả, trông thật hấp dẫn. Những quả dưa hấu tròn, to trông như những chú lợn con. Những quả thanh long đỏ hồng và tròn căng, sắn miếng, sắn củ bán theo bó, xếp dọc thành một hàng. Ngô bắp hạt vàng, to, chắc mẩy túm thành từng bó. Thứ làm tôi hấp dẫn nhất là những thúng hạt dẻ, sọt cam, quýt căng tròn, mọng nước. Tôi nhìn mà nhỏ cả nước miếng. Sau dãy hoa quả là một dãy hàng rau. Những mớ rau xanh mơn mởn. Rau cải, rau xà lách, rau dền, rau cải cúc,… được bó thành từng bó to, trông thật hấp dẫn. Người bán đứng, ngồi, nói cười luôn miệng, tay lúc vẫy, lúc xua. Người mua thì chen chúc, bới lục, tiếng nói ồn ã, líu ríu.

Sau đó, cả nhà tôi đến khu bán gia súc và cá cảnh, ở đây cũng nhộn nhịp, tấp nập chẳng kém gì khu bán lương thực, hoa quả. ở khu vực bán trâu, bò người mua đăm chiêu, suy tính, kì kèo giá cả. Khu vực bán lợn mới thật là hay : những chú lợn nằm trong rọ, trắng hồng hoặc đen huyền cứ kêu “ụt ịt, ụt ịt” nghe thật vui. Tôi và em tôi rất muốn xem những chú chó kêu ăng ẳng nhưng mẹ tôi không cho vì có thể làm mất nhiều thời gian. Tiếp đến, gia đình tôi đến khu bán cá cảnh. Các chú cá với đủ màu sắc bơi lội tung tăng, lượn đi lượn lại trông thật thích mắt.

Đông vui, nhộn nhịp nhất là khu bán vải, quần áo, chỉ thêu,… Khách hàng là phụ nữ của nhiều dân tộc từ những bản làng xa xôi trên núi cao, họ mặc những bộ trang phục sặc sỡ với những hoa màu rắc rối phức tạp đến hoa cả mắt. Họ đeo vòng bạc khắp cổ tay, cổ chân,… Chúng tôi dừng lại ở gian hàng quần áo của một cô chừng ba mươi tuổi. Cô bán hàng đon đả, khéo léo, cô bán giá cả phải chăng nên mẹ tôi mua cho hai chị em tôi mỗi người một bộ quần áo để diện Tết.

Chà ! Thơm quá ! Mùi thơm này toả ra từ khu bán hàng ăn. Đồ ăn để ở nồi, ở chậu, đặt trên lá. Đặc biệt là một món ăn nấu trong một cái chảo to tướng. Ớ đây có một món ăn chắc là ai cũng biết, đó là thắng cố của người dân tộc.

Cạnh khu bán hàng ăn là cửa hàng tranh. Tranh đủ loại, tranh Đông Hồ, tranh đá quý,… Tranh có những cành đào tuyệt đẹp và những chữ nho nhiều kiểu cách được cụ đồ ngồi vẽ dưới sự trầm trồ của mọi người. Tôi mải mê ngắm nhìn mà quên cả thời gian.

Phải nói rằng, phiên chợ tết này mang đậm tính văn hoá của đồng bào vùng núi phía bắc. Đó là nơi giao lưu, trao đổi hàng hoá giữa các dân tộc.

Ôi ! Thế là trời đã về trưa, chợ cũng vãn dần, gia đình tôi cũng đi về nhà cho kịp bữa trưa. Ngày hôm nay để lại cho tôi nhiều niềm vui, tôi sẽ không bao giờ quên phiên chợ Tết này. Tôi chỉ mong phiên chợ quê tôi họp đúng vào ngày chủ nhật vì khi ấy tôi lại được cùng mẹ loanh quanh khắp chợ.

Cách 2

Mỗi năm một lần, vào ngày Tết Trung Thu, xóm em lại tổ chức đêm hội trăng rằm cho các em thiếu nhi. Chúng em lại háo hức mua những chiếc đèn lồng xinh xắn, những chiếc mặt nạ ngộ nghĩnh, ngửi mùi những chiếc bánh trung thu thơm phức mà chờ đợi. Đợi khi trăng tròn trĩnh, đầy đặn nhất để được cùng bạn bè đi rước đèn, phá cỗ.

Chiều hôm ấy, ngay sau khi đi học về, em liền vào nhà tắm rửa sạch sẽ và mặc lên mình chiếc váy xinh nhất để chuẩn bị đi chơi trung thu. Xong xuôi, mẹ còn tết cho em hai bím tóc vô cùng xinh xắn, lại cài thêm chiếc bờm có một cái nơ tim tím nữa. Sửa soạn xong, em liền cầm đèn ông sao lên tay, mang theo vài chiếc kẹo để vào trong túi áo, rồi ra cổng đứng chờ. Trong lúc chờ đợi, em nhìn ngắm xung quanh. Phía trên cao, mặt trăng tròn vành vạnh như một chiếc bánh nướng, tỏa ánh sáng trắng dìu dịu, phủ lên khắp vạn vật. Nhờ vậy mà em có thể nhìn thấy rất rõ cảnh vật xung quanh, và giúp em không hề sợ hãi khi đứng một mình trước cổng nhà. Bỗng trong không gian yên tĩnh ấy, tiếng hò reo, ca hát vang lên. 

Đến 7 giờ, các anh chị đoàn viên bắt đầu dẫn chúng em đi rước đèn. Dưới ánh trăng sáng vằng vặc, chúng em mang theo chiếc đèn nhỏ xinh, xếp thành hàng dài, đi vòng quanh xóm. Bạn nào cũng mang theo chiếc đèn trung thu xinh xắn, tươi cười rạng rỡ. Vẫn con đường quen thuộc ấy, nhưng hôm nay, dưới ánh trăng vàng, em cảm thấy nó sao mà đẹp khó tả. Chúng em vừa đi, vừa hát, vừa đùa nghịch nhau, ríu rít kể những câu chuyện cỏn con mà không bao giờ kết thúc của con trẻ. Rồi chúng em lại im lặng, tập trung lắng nghe câu chuyện chị Hằng chú Cuội mà năm nào cũng được nghe nhưng chẳng thấy chán. Dần dần, chúng em đi rước đèn hết một vòng quanh xóm và quay trở lại nhà văn hóa.

Đến nơi, nhìn khung cảnh xung quanh, em vô cùng ngạc nhiên. Trên phần sân của nhà văn hóa, các mâm cỗ được bày rất nhiều loại hoa quả, nào ổi, nào cam, nào táo, nào xoài. Cùng rất nhiều loại bánh kẹo, nước ngọt. Trong đó, em thích nhất là những chú chó lông xù được làm từ quả bưởi. Càng ngắm, em lại càng thán phục sự khéo léo của người nghệ nhân. Các mâm cỗ được xếp thành hình tròn, tạo thành một khoảng trống ở giữa, được trải thảm màu đỏ, đây chắc chắn sẽ là sân khấu của đêm nay rồi. Thế là, dưới sự hướng dẫn của các anh chị thanh niên, chúng em ngồi vào bàn, với sự hứng khởi, mong chờ. Chỉ một lát sau, khi chúng em đã ổn định chỗ ngồi thì MC xuất hiện. Đó là bác Hoa - phát thanh viên của xóm. Giọng của bác vô cùng hay và hấp dẫn. Sau màn giới thiệu về chương trình, bác Hoa tuyên bố mọi người bắt đầu phá cỗ. Thế là chúng em sung sướng ăn bánh kẹo. Cùng lúc ấy, chương trình văn nghệ bắt đầu Đó là những tiết mục cây nhà lá vườn do chính các bạn nhỏ, anh chị, thầy cô trong xóm biểu diễn. Nào nhảy, múa, hát, đóng kịch… vô cùng hấp dẫn. Chúng em vừa phá cỗ, vừa reo hò, cổ vũ nhiệt tình. Đến cuối cùng, tiết mục được mọi người mong chờ nhất cũng xuất hiện. Đó chính là tiết mục múa lân. Chúng em được ồ lên với những màn bay nhảy tài tình của chú lân sặc sỡ, lại được cười òa lên với những hành động ngộ nghĩnh của ông địa. Cứ thế, đêm hội trăng rằm diễn ra vô cùng vui vẻ.

Tết Trung Thu thực sự là ngày hội vô cùng vui vẻ và ý nghĩa đối với em. Năm nào, em cũng mong thời gian trôi thật nhanh, để em lại được cùng các bạn rước đèn, phá cỗ.

Cách 3

Mỗi dịp Tết đến xuân về, gia đình em lại có một phong tục thật đẹp và ý nghĩa, đó là cùng nhau gói bánh chưng. Đối với em, đây không chỉ là một hoạt động chuẩn bị cho ngày Tết mà còn là khoảng thời gian sum họp đầm ấm, vui vẻ nhất trong năm. Cảnh gói bánh chưng đã trở thành một kỉ niệm đẹp mà em luôn mong chờ mỗi khi mùa xuân đến.

Từ sáng sớm ngày hai mươi chín Tết, sân nhà em đã trở nên nhộn nhịp. Trên chiếc chiếu lớn giữa sân, mẹ bày ra nào lá dong xanh mướt, gạo nếp trắng tinh, đỗ xanh vàng óng và những miếng thịt lợn tươi ngon đã được tẩm ướp cẩn thận. Bà em ngồi bên chậu nước, nhẹ nhàng lau từng chiếc lá dong cho thật sạch. Đôi bàn tay bà tuy đã nhăn nheo nhưng vẫn rất khéo léo và nhanh nhẹn. Bố em thì chuẩn bị lạt buộc, chẻ từng sợi giang dài và mềm để gói bánh. Không khí trong nhà rộn ràng bởi tiếng cười nói vui vẻ của mọi người.

Em thích nhất là được ngồi xem bố gói bánh. Chỉ trong chốc lát, những chiếc lá dong vuông vức đã ôm lấy phần nhân đầy đặn bên trong. Bố gói bánh rất khéo, chiếc nào cũng vuông thành sắc cạnh. Em cũng được mẹ hướng dẫn xếp lá và cho gạo vào khuôn bánh. Tuy làm chưa đẹp nhưng em cảm thấy vô cùng thích thú vì mình đã góp một phần nhỏ vào công việc của gia đình. Mùi thơm của lá dong, của gạo nếp mới quyện trong không khí khiến em cảm nhận rõ hương vị Tết đang đến rất gần.

Khi trời tối, cả nhà bắt đầu nhóm bếp luộc bánh chưng. Ngọn lửa bập bùng cháy đỏ giữa sân, khói bay nghi ngút trong làn gió lạnh cuối năm. Mọi người quây quần bên nồi bánh, vừa canh lửa vừa kể cho nhau nghe những câu chuyện vui trong năm cũ. Tiếng củi nổ tí tách hòa cùng tiếng cười nói khiến không khí càng thêm ấm áp. Em ngồi bên bà nghe bà kể về những cái Tết ngày xưa và cảm thấy thật hạnh phúc vì được sống trong tình yêu thương của gia đình.

Đến sáng hôm sau, khi những chiếc bánh chưng được vớt ra, em vô cùng háo hức. Những chiếc bánh xanh mướt, thơm lừng được xếp ngay ngắn trên mâm trông thật đẹp mắt. Em cảm nhận được rằng bánh chưng không chỉ là món ăn truyền thống của ngày Tết mà còn chứa đựng tình cảm gia đình và nét đẹp văn hóa của dân tộc Việt Nam.

Cảnh gói bánh chưng ngày Tết đã để lại trong em nhiều cảm xúc đẹp đẽ. Em rất yêu những khoảnh khắc sum họp giản dị nhưng ấm áp ấy. Em mong rằng phong tục đẹp này sẽ luôn được giữ gìn để mỗi mùa xuân về, mọi người lại có dịp quây quần, yêu thương và gắn bó bên nhau hơn.

3. Chỉnh sửa bài viết

Rà soát chỉnh sửa bài viết theo những gợi ý trong bản sau:

Yêu cầu	Gợi ý chỉnh sửa
Giới thiệu cảnh sinh hoạt và tả cảnh và tả quang cảnh chung.	Chỉnh sửa, bổ sung nếu bài viết chưa giới thiệu được cách sinh hoạt cần miêu tả và quang cảnh chung.
Tả hoạt động cụ thể của những người tham gia cảnh sinh hoạt. Cung cấp một số thông tin có liên quan đến cảnh sinh hoạt.	Bổ sung những chi tiết về các hoạt động cụ thể của những người tham gia cảnh sinh hoạt (nếu cần). Có thể thêm các thông tin về lịch sử, địa lý, văn hóa có liên quan đến cảnh sinh hoạt.
Sử dụng các từ ngữ phù hợp để miêu tả cảnh sinh hoạt một cách rõ nét sinh động.	Đánh dấu những từ ngữ miêu tả cảnh sinh hoạt. Nếu cần thiết hãy bổ sung để cảnh sinh hoạt hiện ra một cách rõ nét sinh động.
Thể hiện cảm nghĩ của bản thân về cảnh sinh hoạt.	Đánh dấu sự những từ ngữ thể hiện cảm nghĩ của bản thân đối với cảnh sinh hoạt. Nếu chưa có, hãy bổ sung.
Bảo đảm yêu cầu chính phải tạo ra diễn đạt.	Rà soát lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu,... Trong bài viết và chỉnh sửa nếu phát hiện có lỗi.
Yêu cầu	Gợi ý chỉnh sửa
Giới thiệu cảnh sinh hoạt và tả cảnh và tả quang cảnh chung.	Chỉnh sửa, bổ sung nếu bài viết chưa giới thiệu được cách sinh hoạt cần miêu tả và quang cảnh chung.