Soạn bài Thực hành tiếng Việt lớp 6 trang 74 Tập 1 - Kết nối tri thức

Với soạn bài Thực hành tiếng Việt: Cụm động từ và cụm tính từ trang 74, 75 Tập 1 Ngữ văn 6 Kết nối tri thức sẽ giúp học sinh lớp 6 trả lời câu hỏi từ đó dễ dàng soạn văn 6.

Soạn bài Thực hành tiếng Việt lớp 6 trang 74 Tập 1 - Kết nối tri thức

* Cụm động từ và cụm tính từ

Câu 1 (trang 74 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 1):

- Một cụm động từ trong truyện “Gió lạnh đầu mùa” là: “chơi cỏ gà ở ngoài cánh đồng”

+ Động từ trung tâm: “chơi”

+ Từ động từ trung tâm, phát triển thành cụm động từ bằng cách thêm vào phía trước và sau nó những từ ngữ bổ nghĩa cho động từ trung tâm:

Đang chơi ở ngoài sân,

Đang chơi kéo co,

Chơi trốn tìm,…

Cách 2

- Cụm động từ trong văn bản: “đã trông thấy chị em Lan”

- Phân tích cấu trúc:

Phụ ngữ trước	Động từ trung tâm	Phụ ngữ sau
đã	trông thấy	chị em Lan
(Chỉ thời gian quá khứ)	(Hành động chính)	(Đối tượng của hành động)

- Phát triển cụm từ: vừa trông thấy, trông thấy cậu bé, vừa trông thấy cậu bé.

Câu 2 (trang 74 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 1):

- Cụm động từ : “nhìn ra ngoài sân”

+ Động từ trung tâm: “nhìn” → ý nghĩa được bổ sung: hướng, địa điểm của hành động nhìn.

- Cụm động từ : “thấy đất khô trắng”

+ Động từ trung tâm: “thấy” → ý nghĩa được bổ sung: đối tượng của hành động thấy.

- Cụm động từ : “lật cái vỉ buồm”, “lục đống quần áo rét”

- Động từ trung tâm: “lật”, “lục” → ý nghĩa được bổ sung: đối tượng của hành động lật, lục.

- Cụm động từ : “hăm hở chạy về nhà lấy áo”

- Động từ trung tâm: “chạy” → ý nghĩa được bổ sung: cách thức; hướng, địa điểm của hành động chạy.

Cách 2

Câu	Cụm động từ	Động từ trung tâm	Những ý nghĩa động từ bổ sung
a. Nhìn ra ngoài sân, Sơn thấy đất khô trắng.	*nhìn* ra ngoài sân	nhìn	Hướng, địa điểm của hành động nhìn.
b. Mẹ Sơn lật cái vỉ buồm, lục đống quần áo rét.	*lật* cái vỉ buồm, lục* đống quần áo rét*	lật, lục	Đối tượng của hành động lật, lục.
c. Với lòng ngây thơ của tuổi trẻ, chị Lan hăm hở chạy về nhà lấy áo.	hăm hở chạy* về nhà lấy áo*	Chạy	Cách thức; hướng, địa điểm của hành động chạy.

Câu 3 (trang 74 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 1):

- Câu có vị ngữ là một chuỗi cụm động từ trong văn bản “Gió lạnh đầu mùa” là:

(1) Chị Sơn và mẹ Sơn đã trở dậy, đang ngồi quạt hỏa lò để pha nước chè uống.

(2) Mẹ Sơn lật cái vỉ buồm, lục đống quần áo rét.

(3) Sơn lo quá, sắp ăn, bỏ đũa đứng dậy, van.

- Tác dụng của cách diễn đạt này là: Câu có vị ngữ là một chuỗi cụm động từ thường thông báo một chuỗi hoạt động kế tiếp nhau (câu 1,2) hoặc nguyên nhân – kết quả (câu 3: trạng thái “lo quá” ở nhân vật Sơn dẫn đến kết quả “sắp ăn, bỏ đũa đứng dạy, van”)

Cách 2

Hai câu trong văn bản Gió lạnh đầu mùa có vị ngữ là một chuỗi cụm động từ:

- Bữa cơm về tới nhà, Sơn không thấy mẹ đâu cả, hỏi vú già.

=> Tác dụng: Nhấn mạnh sự sốt sắng của Sơn.

- Chúng nó thấy chị em Sơn, đều lộ vẻ vui mừng, nhưng chúng vẫn đứng xa, không dám vồ vập.

=> Tác dụng: Nhấn mạnh hành động dè dặt, sợ sệt, dè chừng của đám trẻ con với hai chị em Sơn.

Câu 4 (trang 74 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 1):

- Ví dụ cụm tính từ trong văn bản “Gió lạnh đầu mùa” là: “đã cũ”

→ tính từ trung tâm là “cũ”.

- Các tính từ khác như: chưa cũ, cũ lắm, rất cũ, …

Cách 2

- Ví dụ cụm tính từ (in đậm): “môi chúng nó tím lại và qua những chỗ áo rách, da thịt thâm đi”.

- Cụm tính từ khác: tím lắm, thâm lắm, rất tím, rất thâm, chưa tím, chưa thâm,…

Câu 5 (trang 74 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 1):

- Cụm tính từ: “trong hơn mọi hôm” (tính từ trung tâm: “trong”, phần phụ sau bổ sung ý nghĩa so sánh: “hơn mọi hôm”)

- Cụm tính từ: “rất nghèo” (tính từ trung tâm: “nghèo”, phần phụ sau bổ sung ý nghĩa chỉ mức độ: “rất”)

Cách 2

Câu	Cụm tính từ	Tính từ trung tâm	Những ý nghĩa tính từ bổ sung
a. Nhưng chân trời trong hơn mọi hôm, Sơn thấy rõ như gần.	trong hơn mọi hôm	trong	ý nghĩa so sánh: “hơn mọi hôm”
b. Sơn bây giờ mới nhớ ra mẹ cái Hiên rất nghèo, chỉ có nghề đi mò cua bắt ốc thì còn lấy đâu ra tiền mà sắm áo cho con nữa.	rất nghèo	nghèo	ý nghĩa chỉ mức độ: “rất”

Câu 6 (trang 75 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 1):

- Mở rộng vị ngữ các câu thành cụm tính từ:

a. Trời rét.

→ Trời rét quá. / Trời rét lắm. / Trời rất rét. / Trời rét hơn mọi năm….

b. Tòa nhà cao.

→ Tòa nhà cao quá. / Tòa nhà cao chọc trời. / Tòa nhà cao vô cùng. / Tòa nhà rất cao….

c. Cô ấy đẹp.

→ Cô ấy rất đẹp. / Cô ấy đẹp lắm. / Cô ấy đẹp quá. / Cô ấy đẹp như tiên. / Cô ấy đẹp hoàn hảo…

Cách 2

a. Ngoài cửa sổ, gió vẫn rét quá, không thể ra ngoài được vào lúc này.

b. Trải qua bao nhiêu, tòa nhà vẫn cao lênh khênh như thế, vút tầm mắt người qua đường.

c. Càng ngày cô ấy càng đẹp lên nhiều.